قصه‌های عامیانه همواره گنجینه‌ای ارزشمند برای شناخت میراث فرهنگی، اجتماعی و ادبی هر ملت و آیینۀ جامعه و روزگار کهن به‌شمار می‌روند و ضمن ارائه اطلاعات مردم‌شناختی فراوان به پژوهشگران، ظرفیت ویژه‌ای برای بهره‌گیری از رویکردها و نظریه‌های نقد ادبی در تحلیل آنها نیز وجود دارد. یکی از رویکردهای مناسب برای تحلیل و تفسیر قصه‌های عامیانه، مکاتب و نظریه‌های روان‌شناسی، به‌ویژه روان‌شناسی تحلیلی یونگ است. در پژوهش حاضر، قصة عامیانة «تیغ زنگ‌زده» از میان قصه‌های عامیانة سرزمین آذربایجان، با روش نمونه‌گیری هدفمند و با هدف شناسایی و تحلیل کهن‌الگوها و نمادهای موجود در این قصه، انتخاب و سپس به روش توصیفی ـ تحلیلی، با بهره‌گیری از مبانی نظریة روان‌شناسی تحلیلی یونگ، عناصر نمادین و کهن‌الگوهای موجود در آن شناسایی و تحلیل شدند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که قصه‌های عامیانة آذربایجان حاوی نمادها و الگوهای روانی مشابه با کهن‌الگوهای یونگی هستند. قهرمان، پیر خردمند، مادر دهشتناک، سایه، آنیما و... از کهن‌الگوهای بازتاب‌یافته در این قصه‌اند. علاوه بر این‌ها، در این قصه عناصری همچون قلعه، صندوق، تیغ زنگ‌زده، عدد چهل و خنجر ظرفیت تفسیر نمادین دارند که نشان می‌دهد قصه‌های عامیانه قابلیت بالایی برای نقد و بررسی از منظر روان‌شناسی تحلیلی دارند.