فرهنگ و ادبیات عامه

فرهنگ و ادبیات عامه

چشمه‌ها و آب‌های مقدس در فرهنگ عامه چهارمحال و بختیاری

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان
دانشگاه پیام نور
10.48311/cfl.2026.86481.0
چکیده
‌آب در بین بیش‌ترملت‌هاوفرهنگ‌ها عنصری ارزشمند به‌شمار آمده و آلوده کردن آن‌ گناه دانسته شده‌است. درایران آناهیتا الهه آب بوده‌است. این ایزد بانو نگهبان تمام آب‌ها است که مردم آن را می‌ستودند و برای آن قربانی می‌کردند. پژوهش حاضر به بررسی چشمه‌ها وآب‌های‌ مقدس در مناطق مختلف استان چهارمحال‌وبختیاری با روش توصیفی- تحلیلی و مصاحبه میدانی با راویان کهن‌سال استان و مطلعین محلی پرداخته‌است و کوشش شده تا باورها و اعتقادات نسبت به این آب‌ها و چشمه‌های مقدس بیان شود. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که از هزاران چشمه فصلی و دائمی جاری در این استان تعدادی در نزد مردم جایگاه ویژه‌ای دارند و مردم با دید تقدس‌گونه به آن‌ها نگاه می‌کنند و نسبت به آن‌ها باورهای خاصی دارند که از جمله آن‌ها می‌توان: چشمه آب‌مرادچلیچه، چشمه آقاسیدخویه، چشمه خضر (حاج‌خدرسرآقاسید)، چشمه حاجت‌سرپیر، چشمه اوغارامامزاده‌حمزه‌علی، چشمه مولاآلیکوه و چشمه پیرغارده‌چشمه را نام برد. همچنین باور به شفابخشی آب‌های مقدس، درمان بیماری‌ها، قسم خوردن به آب‌روان و حاجت خواستن از آن، گرفتن مراد با پخت آش و کاچی کنارچشمه و پخش آن در بین مردم، پخت آش‌رشته در چهارشنبه سوری و ریختن تمام آن آش درون چشمه، قربانی‌کردن گوسفند وخروس در کنارچشمه‌، مشخص کردن جنسیت فرزند برای زن باردار، خوردن آب، تن‌شویی و ریختن آب‌چشمه روی سرزن‌نازا برای فرزنددار شدن، روشن کردن شمع و قراردادن سبزه برای تبرک در کنارچشمه‌ها از جمله این باورها هستند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 بهمن 1404