1- عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر
2- دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر
چکیده: (9199 مشاهده)
تنگستان شهرستانی است در استان بوشهر با مرکز اهرم. اساس اقتصاد این شهرستان بر پایۀ کشاورزی، دامداری و ماهیگیری استوار است. مردم تنگستان به گویشی به نام «تنگستانی» یا «تنگسیری» سخن میگویند که از گویشهای ایرانی دستۀ غربی، گروه گویشهای جنوبغربی است. گندم از محصولات مهم کشاورزی این منطقه بهشمار میآید. این محصول ازآنرو برای مردم تنگستان اهمیت دارد که افزونبر درآمدزایی، مادۀ اولیۀ نان و بسیاری از خوراکیهای محلی دیگر است. کاه و باقیماندۀ ساقۀ گندم برای علوفۀ چهارپایان کاربرد دارد و گاهی نیز گندم به جای پول نقد مبادله میشود. ازاینرو، کشت گندم عملی آیینی بهشمار میآید که با آداب و رسومی خاص همراه است؛ اگرچه بسیاری از آیینها و واژگان ثبتشده در این نوشتار، تنها در یاد و خاطرۀ کشاورزان سالخورده یافت میشود. هدف این پژوهش از سویی، ثبت آداب و رسوم و آیینها و از سویی دیگر، گردآوری واژگان و اصطلاحات مربوط به گندم در گویش تنگستانی است. آنچه در این نوشتار آمده حاصل پژوهشهای میدانی و گفتوگو با کشاورزان سالخوردۀ روستای جمالی، از توابع تنگستان است. مطالب در دو بخش تنظیم شده است: نخست، گندم در فرهنگ مردم تنگستان؛ دوم، واژگان و اصطلاحات مرتبط با گندم در گویش تنگستانی.
دریافت: 1394/10/1 | پذیرش: 1396/3/1 | انتشار: 1396/4/4