دوره 7، شماره 26 - ( 1398 )                   جلد 7 شماره 26 صفحات 1-18 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

mirkiaei M. The reflection of Tudeh’s political action in pre-constitutional jokes – Qajar period. CFL. 2019; 7 (26) :1-18
URL: http://journals.modares.ac.ir/article-11-24228-fa.html
میرکیایی مهدی. بازتاب کنش سیاسی توده‌ها در لطیفه‌های عصر پیشامشروطه، دورۀ قاجاریه . فرهنگ و ادبیات عامه. 1398; 7 (26) :1-18

URL: http://journals.modares.ac.ir/article-11-24228-fa.html


استادیار گروه تاریخ دانشگاه علامه طباطبائی ، mmirkiaee@yahoo.com
چکیده:   (322 مشاهده)
کثرت لطیفه ­سازی و بذله­گویی مردم ایران به­ویژه دربارۀ نخبگان حاکم در عصر قاجاریه، بررسی جایگاه آن­ها را در حیات سیاسی توده­ها، مهم جلوه می­دهد. اختصار و ایجاز و همچنین جاذبۀ ذاتی مطایبه، سبب انتشار سریع این لطیفه­ها در جامعه شده و از آن­ها ابزاری کارآمد در منازعات سیاسی توده­ها ساخته است.پرسش این­جاست که این لطیفه­ها به دنبال خدشه­دار کردن کدام یک از بخش­های روایت رسمی حکومت بودند و پیرو آن کدام یک از ساحت­های سلطه را نفی می­کردند؟ فرض ما بر این است که در میان این
لطیفه­ها، آن­هایی که دربارۀ اقتدار حکومت و نیز سیادت ذاتی اجزاء آن بر عامۀ مردم، مناقشه می­کردند، جایگاه ویژه­ای دارند. در لطیفه­هایی که اقتدار حکومت را نفی می­کردند شاهد نافرمانی صریح نمایندۀ عامه در برابر نمایندۀ حکومت هستیم که با موفقیت نمایندۀ مردم به پایان می­رسد و در لطیفه­هایی که با ادعای برتری
 ذاتی نخبگان حاکم مقابله
می­کردند ضعف­های شخصیتی فرادستان برجسته می­شد تا تصویری که روایت رسمی از آن­ها به­عنوان موجوداتی فراانسانی ساخته بود مخدوش شود.
 مردم با بهره بردن از این لطیفه­ها به­صورت هم­زمان سلطۀ مادی و منزلتی ارباب قدرت را به چالش می­کشیدند و در این میان، تلاش آن­ها بیشتر بر خنثاسازی سلطۀ منزلتی متمرکز بود. چارچوب نظری پژوهش، نظریۀ «روایت­های نهانی» جیمز سی. اسکات است که تلاش کرده است مقاومت توده­ها را در دوره­هایی که بدون اعتراض آشکار به نقد قدرت می­پردازند تبیین کند. پیش از این، پژوهشی که به تحلیل لطیفه­های سیاسی عصر پیشامشروطه پرداخته باشد، منتشر نشده است.
 
متن کامل [PDF 525 kb]   (82 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل |
دریافت: ۱۳۹۷/۵/۲۷ | پذیرش: ۱۳۹۸/۲/۲۲ | انتشار: ۱۳۹۸/۳/۲۶

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول