فرهنگ عامۀ هر قومی انعکاس‌دهندۀ مجموعه‌ای از باورها، اعتقادات، آداب و رسوم، مردم‌شناسی، فرهنگ، زبان، ادبیات، اخلاقیات و آیین‌های آن قوم است. در پژوهش حاضر کوشش شده تا با بیان عناصر و شاخصه‌های فرهنگ عامۀ قوم ترک بجنورد (مورد مطالعه روستاهای ترک‌نشین: طَراقی‌تُرک، دَرصوفیان، چِناران، گُلِی، دَرتوم، اَرکان، تیمورتاش، گِریوان، حِصارِ شیرعلی و اِسفیدان)، به برررسی و تببین یک آیین محلی با نام «عَلَفَه»، در میان این قوم با به‌‌کارگیری روش مبتنی بر مصاحبۀ با پژوهش‌گران حوزۀ فرهنگ عامۀ قوم مذکور و گویش‌وران مؤثق ترکی بجنورد و همچنین با استفاده از منابع مکتوب کتاب‌خانه‌ای پرداخته شود تا ضمن معرفی و ریشه‌یابی این آیین، آداب و رسوم مربوط به آن و همچنین باورهای شکل‌گرفتۀ قوم مذکور در مورد گرامی‌داشت درگذشتگان آشکار گردد. داده‌های حاصل از این پژوهش بیان‌گر این است که آیین عَلَفَه در گذشته با شکوه بسیار و همراه با آداب و رسوم ویژه و تقریباً یکسان در بین ترک‌های بجنورد برگزار می‌شده‌، اما گاهی در زمان برگزاری و نحوۀ خیرات برای درگذشتگان و نحوۀ عَلَفَه دادن تفاوت‌هایی وجود داشته‌است. این آیین در گذشته، کارکردهایی نظیر زنده نگه داشتن یاد و خاطرۀ درگذشتگان و طلب مغفرت برای آن‌ها، آرامش خاطر بازماندگان، ایجاد حس هم‌دلی، هم‌ذات‌پنداری، پیوند دنیای زندگان و عالم مردگان را داشته‌است؛ اما با گذر زمان و غلبۀ زندگی شهری و پیشرفت‌های روزافزون علمی دست‌خوش تغییر و تحولات فراوانی شده و نسبت به گذشته بسیار کم‌رنگ‌تر شده‌است.