آیین‌ها و باورهای عامیانه مرتبط با بارداری و زایمان بازتابی از رفتارهایی نظام‌مند است که کارکردی نشانه‌ای دارند. این آیین‌ها، به‌ویژه در موقعیت‌های بحرانی، با ایجاد مرزی میان «خود» و «دیگری»، به حفظ و تداوم نظام‌های معنایی جامعه کمک می‌کنند. گرچه این باورها در فرهنگ رسمی، در زمرۀ خرافات قرار می‌گیرند، اما در بستر فرهنگی خود واجد منطق و کارکردی مشخص‌اند و در ایجاد نظم و معنابخشی به تجربه‌های بحرانی نقش دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نشانه‌شناختی آیین‌های بارداری و زایمان در منطقۀ رودخانه‌بَر (زیارتعلی) از توابع استان هرمزگان، با تکیه بر نشانه‌شناسی فرهنگی یوری لوتمان و مفهوم «جادوی تدافعی» در آرای جیمز فریزر انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعات میدانی و مصاحبه با زنان بومی گردآوری شده است. با توجه به در معرض فراموشی قرار گرفتن این آیین‌ها و تأثیر گفتمان علمی بر تلقی خرافی از آنها، پژوهش حاضر می‌کوشد ضمن ثبت و بازخوانی این باورها، سازوکار فرهنگی و نشانه‌ای آنها را تبیین کند. یافته‌ها نشان می‌دهد آیین‌های مرتبط با بارداری از آغاز اقدام به باروری تا چهل روز پس از زایمان، عمدتاً بر پایه تصور وجود تهدیدهایی بیرونی علیه مادر و کودک شکل گرفته‌اند. بستن نخ، استفاده از آینه، قفل، آهن، رنگ سرخ و آتش، و نیز پرهیزهای غذایی و رفتاری، علاوه بر کارکرد تدافعی در برابر نیروهایی همچون «آل» و «مرغ شب»، مرزهای نمادین میان نظم و بی‌نظمی، خودی و دیگری، و زندگی و مرگ را بازتعریف می‌کنند. بر این اساس، این آیین‌ها سازوکاری برای بازتولید معنا و نظم فرهنگی در مواجهه با بحران‌اند.