در دوران کهن، به سبب موقعیّت جغرافیایی سرزمین ایران، ایرانیان از نخستین مردمانی بودند که به اخترشناسی توجّه کردند. دیری نپایید که ستاره‌شناسی در ایران ارزش و اهمّیّت بسیار یافت و حضور منجّمان در دربار پادشاهان و در میان خانواده‌های ثروتمند برای استفاده از قدرت پیش‌گویی آن‌ها و تعیین زمان نحس و سعد ایّام آنچنان گسترش یافت که بعدها موجب نوشتن تقویم‌هایی با موضوع اختیارات نجومی شد. از نیمه‌های سدۀ پنجم که علم نجوم به صورت گسترده‌ای وارد شعر فارسی شد، باور به اختیارات نجومی نیز در آثار شاعران، به ویژه شاعرانی که خود در علم نجوم و نجوم احکامی از دانشمندان عصر خویش به شمار می‌‌آمدند، چنان بازتاب گسترده‌ای یافت که امروزه درک و دریافت بسیاری از اشعار شاعران بزرگ، بدون شناخت کافی از نجوم قدیم و احکام و تصاویر نجوم احکامی ممکن نیست. در این پژوهش بازتاب اختیارات نجومی را در اشعار نظامی، انوری و مسعود سعد بررسی و تحلیل کرده و علاوه بر شرح برخی ابیات دشوار، نشان داده‌ایم که اختیارات نجومی نه به عنوان نوعی باور عامّه بلکه به عنوان بخش مهمّی از دانش، مورد توجّه بوده و بدین سبب نظر به سعد و نحس ایّام و طالع ستارگان در تعیین زمان انجام کارها در میان مردم بسیار مهم بوده است.