فرهنگ و ادبیات عامه

فرهنگ و ادبیات عامه

فرهنگ عامه و دانش‌بومی گالشان (مطالعه موردی: باور‌های هواشناختی در شهرستان رامیان).

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
10.48311/cfl.2026.120100.82882
چکیده
مردم‌شناسی فرهنگی بر این باور است که پدیده‌های طبیعی، از جمله آب‌وهوا، در چارچوب نظام‌های نمادین و تجربه‌های زیسته هر جامعه معنا می‌یابند. از این منظر، آب‌وهوا صرفاً یک پدیده فیزیکی نیست، بلکه بازتابی از باورها و شیوه زندگی مردم نیز به شمار می‌رود. این پژوهش با هدف مستندسازی و تحلیل دانش بومی و باورهای مرتبط با آب‌وهوا در میان گالشان شهرستان رامیان انجام شده است. در این پژوهش از رویکرد کیفی و روش‌های مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، مشاهده مشارکتی و بحث گروهی متمرکز استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که گالشان برای پدیده‌های مختلف جوی نام‌های متمایزی به کار می‌برند و برای پیش‌بینی باران، برف و تغییرات دما از نشانه‌های گوناگونی همچون رفتار دام، حشرات، پرندگان، وضعیت درختان، نشانه‌های آسمانی و احساسات جسمانی بهره می‌گیرند. همچنین، دو آیین محلی شامل آیین باران‌خواهی و آیین توقف باران در این پژوهش ثبت و مستند شد. یافته‌ها بیانگر آن است که این باورها مجموعه‌ای منسجم از دانش تجربی را تشکیل می‌دهند که از طریق فرهنگ عامه حفظ و منتقل شده و همچنان در معیشت دامداری گالشان کارکردی عملی دارد. با توجه به فرسایش تدریجی این دانش شفاهی در نتیجه تغییر شیوه‌های زندگی، مستندسازی و حفظ آن ضرورتی فوری به شمار می‌آید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 مرداد 1405