منطقه هورامان به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم تمدنی ایران از پیشینه‌ای کهن در حوزه‌های تاریخی و فرهنگی برخوردار است. با وجود این قدمت، بسیاری از مؤلفه‌های فرهنگی این منطقه همچنان در زمرۀ حوزه‌های کمتر کاوش‌شده قرار دارد و برای پژوهشگران ناشناخته مانده‌؛ مؤلفه‌هایی که بخشی از آن‌ها در لایه‌های ناخودآگاه جمعی و ذهنیت عمومی ساکنان جای دارد. بخش قابل‌توجهی از آیین‌ها و سنّت‌های مردم کُرد، به‌عنوان یکی از اقوام ریشه‌دار ایرانی در فرهنگ و تاریخ ایران باستان امتداد می‌یابد. آیین‌ها، سنّت‌ها، جشن‌ها و در کل، نظام اسطوره‌ای هر قوم را می‌توان بازتابی از دیرینگی فرهنگی و هویت تاریخی آن قوم دانست. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و بررسی میدانی می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که آیین «کول‌وَه‌ره» به عنوان یکی از سوگواری‌های آیینی کهن مردم هورامان، چگونه ساختار اسطوره‌ای داستان سیاوش در شاهنامه را بازتولید می‌کند؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که کول‌وەرە در بخش‌های نوحه‌خوانی تک‌خوان، پاسخ جمعی، حرکات نمادین و پرسش‌های استعاری نه تنها بازمانده یک آیین پیشااسلامی است، بلکه پیوستگی فرهنگی و اسطوره‌ای شاهنامه را در حافظه زنده مردم کُرد حفظ کرده است.