ترانه‌های کار یکی از شاخه‌های ادبیات منظوم عامه به شمار می‌روند. این ترانه‌ها بر اساس اندیشه‌ای سروده شده‌اند که میان این اندیشه و صورت عینی زبان آن‌ها رابطه‌ای وجود دارد. در پژوهش حاضر اندیشۀ زبانی موجود در شش ترانۀ‌‌ کار قوم کرمانج خراسان شمالی از دیدگاه فرانقش‌های اندیشگانی هلیدی مورد بررسی قرار گرفته است تا با تکیه بر افعال کاربردی به کار رفته در آن‌ها، رویدادهای موجود در زبان این گونه ترانه‌ها آشکار شود. بدین منظور، نخست نظریۀ نقشگرای نظام‌مند هلیدی معرفی گردید و سپس به تحلیل شش ترانۀ کار‌ کرمانجی از منظر نظریۀ مذکور پرداخته شد. یافته‌ها نشان داد افعال موجود در ترانه‌های مذکور در شمار فرایندهای شش‌گانۀ مورد نظر هلیدی قرار دارند و در مجموع با درنظرگرفتن نوع افعال در دسته‌بندی ترانه‌های کار مورد پژوهش، این نتیجه به دست آمد که همۀ فرایندهای شش‌گانه در متن ترانه‌ها به طور نسبی وجود دارند اما از میان این فرایندها، در درجۀ نخست فرایند مادی کاربرد بیشتری داشت؛ زیرا این فرایند رویدادهای موجود در متن ترانه‌ها را برای مخاطبان ، عینی کرده و پل ارتباطی با آنها ایجاد نموده است. در مرتبۀ بعدی نیز فرایند رابطه‌ای از اینرو که سعی در توصیف رویدادها و پدیده‌ها داشته، کاربرد بیشتری را به خود اختصاص داده است. یافتۀ دیگر این پژوهش مربوط به رابطۀ میان گفتوگوهای موجود در این ترانه‌هاست. بر این اساس، مشخص شد که گفت‌و‌گوی جاری در ترانه‌های مذکور در دو سطح گفت‌وگوی درون ترانه‌های کار بین گوینده با مخاطبِ درون‌متنی و گفت‌وگوی گوینده با مخاطبِ بیرون ترانه قابل ‌بررسی است.