ادبیات شفاهی کهگیلویه و بویراحمد با گستره‌ای از گونه‌های منظوم ـ از ترانه‌های کار و لالایی‌ها تا حبسیه‌ها و اشعار آیینی، بخش مهمی از هویت فرهنگی قوم لُر را شکل می‌دهد. در این میان، ترانه‌های آیینیِ «شیره‌دوما» به‌عنوان نمونه‌ای برجسته از شعر غناییِ زنانه، در آیین‌های شادی و به‌ویژه مراسم عروسی، به‏وسیله‏ی زنان روستایی و عشایر اجرا می‌شوند و جلوه‌ای از پیوند زبان، احساس و آیین را آشکار می‌سازند. این پژوهش با رویکرد تلفیقیِ میدانی و کتابخانه‌ای و در چارچوب نظری قوم‌ادبی و اجرا‌محور ( (Ethnopoetics –Performance –Poetic Function–Gendered Oral Art))، به تحلیل ساختار زبانی، موسیقایی و صور خیال این اشعار پرداخته است. در بخش میدانی، داده‌ها، از طریق مصاحبه‏ی مستقیم، آوانگاری صوتی و مشاهده‏ی مشارکتی میان گویشوران بومی گردآوری شد و سپس با روش تحلیل سه‌سطحیِ زبانی، زیبایی‌شناختی و فرهنگی، بررسی گردید. نتایج نشان می‌دهد که عناصر تشبیه، استعاره، کنایه، اغراق و مجاز، بیشترین بسامد را دارند و تخیل بومی در این قالب‌ها، واقعیت زیسته را به قلمرو معنا و احساس جمعی ارتقا می‌دهد. بررسی موسیقی کناری و ریتم گفتار، نیز نشان داد که الگوی وزنیِ اشعار شیره‌دوما مبتنی بر آهنگ طبیعی زبان لری است و این ویژگی، به استمرار سنت شفاهی و وحدت فرهنگی قوم لُر یاری رسانده است. در جمع‌بندی، ترانه‌های شیره‌دوما نه صرفاً متون شاعرانه، بلکه اسناد ارزشمند مردم‌نگارانه‌ای‌اند که پیوند پویای زبان، جنسیت و آیین را در زیست فرهنگی جنوب غرب ایران انعکاس می‌دهند و نمونه‌ای گویا از کارکرد آیینیِ زبان در خلق معنا و حفظ هویّت قومی به شمار می‌آیند