فرهنگ و ادبیات‌ عامه نشان‌گر آیین و رسومات کهن است. از آنجایی که هویت و تاریخ هر ملتی مهم است، از این‌رو، با شناخت و بررسی آیین‌های کهن اقوام ایرانی که شاخه‌هایی از آن در قومیت‌های مختلف از جمله قوم کرد و کرمانج نمود یافته است؛ به هویت کهن و زیبایی‌های فرهنگ‌مان پی‌میبریم. یکی از آیینها و ‌رسومی که در میان قوم کرمانج خراسان شمالی وجود دارد؛ خواندن سوگ‌سروده‌ای به نام «بانگی» است که توسط بانوان کرمانج به صورت بداهه سروده می‌شود. وزن این بانگی‌ها آزاد، سیلابی و هجایی است و از لحاظ آرایه‌های ادبی دارای بسامد بالای استعاره، تشبیه، تشخیص، مجاز و کنایه است. مخاطب محوری و عینیت‌گرایی شاخصۀ اصلی این سروده‌هاست. در پژوهش حاضر با هدف شناسایی سوگ‌آوازهای کرمانجی و معرفی ساختار و محتوای این گونه از ادب عامۀ قوم کرمانج، به روش میدانی (مصاحبه با بانگی‌سرایان) و با استناد به منابع کتابخانه‌ای حدود ۴۰ بانگی مورد بررسی قرار گرفته است. حاصل این پژوهش نشان می‌دهد سوگ‌سرودۀ بانگی، گونۀ ‌ادبی عامه است که بانوان قوم کرمانج هنگام فوت عزیزانشان با توجه به ویژگی‌های فرد متوفی می‌سرایند و می‌خوانند. این سوگ‌سروده‌ها دارای معانی بسیار شگرفی هستند و حامل بسیاری از سنت‌های قوم کرمانج، مانند: خاک بر سر ریختن، گیس بریدن، حنا گذاشتن هنگام دفن شخص مجرد و شانه نزدن موها است. بر اساس نتایج این جستار در بحث لایه‌های معنایی، بانگی دربردارندۀ هم‌دلی، هم‌یاری و نوع‌دوستی بوده و هدف بانگی‌خوان‌ها از سرودن و خواندن آن، تقسیم کردن غم و اندوه بین خودشان و صاحبان عزا بوده است.