فرهنگ و ادبیات عامه

فرهنگ و ادبیات عامه

تحلیلی بر نقش موسیقی بیرونی در ماندگاری و شهرت ترانه ‌های عامیانه بختیاری

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی888-56441 تهران، ایران
2 استاد مدعو زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، کرج، ایران
3 استاد مدعو زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
10.48311/cfl.2025.86479.0
چکیده
ادبیات عامیانۀ بختیاری در شادیانه‌ها، سوگ‏ سروده‌ها، ترانه‌های حماسی و لالایی‌های مادرانه تجلی یافته ­است و به ­دلیل پیوند عمیق با فرهنگ و موسیقی محلی، جایگاهی ویژه در ادبیات شفاهی ایران دارد. این پژوهش با روش توصیفی_تحلیلی و مطالعۀ کتاب­خانه‌ای، به بررسی نقش موسیقی بیرونی در ماندگاری و گسترش این ترانه‌ها می‌پردازد. هدف اصلی مقاله، تحلیل تأثیر اوزان عروضی و موسیقی بیرونی در انتقال ساده‌تر پیام، جذابیت و نهادینه شدن این ترانه‌ها در حافظۀ جمعی قوم بختیاری است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که وزن‌های عروضی استفاده‏ شده در ترانه‌های بختیاری، با ساختار هجایی گویش بختیاری هماهنگی کامل دارند. این سازگاری نه‌تنها باعث سهولت در حفظ و تکرار ترانه‌ها شده، بلکه به ­دلیل همراهی با ملودی‌های خاص، به افزایش شهرت و انتقال بین‌نسلی آن‌ها کمک کرده و از مهم‌ترین عوامل ماندگاری و محبوبیت ترانه‌های عامیانۀ این منطقه است. شناخت این الگوهای وزنی می‌تواند در حفظ و احیای ادبیات شفاهی بختیاری و نیز تولید آثار جدید با همان جذابیت‌های سنتی، مؤثر باشد؛ همچنین تکرارهای وزنی و موسیقایی در این ترانه‌ها، نقش مهمی در تقویت حافظه شنیداری قوم بختیاری و تثبیت این آثار در سنت شفاهی داشته ­است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 بهمن 1404