فرهنگ و ادبیات عامه

فرهنگ و ادبیات عامه

تیپ‌شناسی قصه‌های عامیانه چهار‌محال‌‌وبختیاری بر اساس الگوی اولریش مارزلف و واکاوی بن‌مایه‌های فرهنگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
پیام نور
10.48311/cfl.2025.86464.0
چکیده
«تیپ قصه» الگوی کلی و چارچوب روایی یک داستان است که در فرهنگ‌های مختلف با تغییراتی جزئی تکرار می‌شود. «بن‌مایه» کوچکترین واحد معنادار قصه محسوب می‌گردد و شامل یک شیء، شخصیت، عمل یا موقعیت تکراری در روایت‌های مختلف است. اولریش مارزلف با تحلیل محتوای افسانه‌های عامیانه ایرانی، مفاهیم فرهنگی، اجتماعی و مذهبی نهفته در این روایت‌ها را شناسایی و طبقه‌بندی کرده است. هدف از این جستار، طبقه‌بندی 100 قصه از چهارمحال ‌‌و بختیاری بر اساس تیپ‌شناسی مارزلف، شناسایی بن‌مایه‌های تکرارشونده و شاخص در این افسانه‌ها با رویکردی توصیفی-تحلیلی، کوشیده شده است.نتایج مطالعه نشان می‌دهد که افسانه‌های چهار‌محال‌‌وبختیاری از الگوها و قالب‌های مشخصی پیروی می‌کنند که به خوبی با الگوی مارزلف انطباق دارند و بن‌مایه‌های متنوعی از دسته‌بندی مارزلف در قصه‌های این منطقه قابل مشاهده است همچنین پژوهش از این چهارچوب به عنوان نقشه‌راهی برای کاوش در لایه‌های پنهان فرهنگ منطقه استفاده کرده است و به بررسی و تحلیل سه بن‌مایه سحر و جادو و حیوانات و کوچ و سفر در قصه های این منطقه
.پرداخته‌ شده است
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 بهمن 1404