اندیشه ثنویت و بهتبع آن الگوی اساطیری پیکار کیهانی یکی از اصلیترین درونمایههای دینی ایرانیان شمرده میشود که هم در محتوا و هم در ساختار اجرایی سنتهای نمایشی ایران قابلمشاهده است. در این طرح اسطورهای دو شخصیت با سرشتی متضاد یا هدفی متعارض با یکدیگر به جدال میپردازند و در نتیجه آن نوعی آفرینش همچون رهایی آب، رهایی از اسارت یا بهطور کلی حرکت از آشوب به نظم و همچنین باروری جهان اتفاق میافتد. ما در برخی سنتهای نمایشی ایرانی شاهد بازتاب پیکار کیهانی هستیم، پیکاری که بهشکلی نمادین واقعه ازلی اسطورهای را به نمایش درمیآورد و از طریق این الگوی قابل تقلید، اشخاص، اشیا و مکان نمایش از خود فراتر رفته و هر جزء آن به تجلی امر مقدس بدل میشود. در این مقاله تلاش شده است تا با بهرهگیری از ریشههای اساطیری و بررسی تجلی امر قدسی موجود در این گونههای نمایشی در چارچوب نظری تاریخنگاری نوین میرچا الیاده، به نمایشهای سنتی ازجمله «سخنوری»، «دئیشمه آشیقها»، «پهلوانکچل» و نمایشهای مرتبط با «میرنوروزی» نگاهی تحلیلی انداخته شود و مطالعه شود چگونه این الگو، و بهطور اخص مسئله پیکار، در نمایشهای سنتی بازنمایی شده و بهمثابه نوعی ضرورت اعتقادی و زیستی در فرهنگ عامه موردتوجه واقع شده است.
شریعت، سید اشکان، نجار، اسماعیل و مختاباد امرئی، سید مصطفی. (1401). بازتاب الگوی اساطیری نبرد کیهانی در نمایشهای سنتی ایران. فرهنگ و ادبیات عامه، 10(43)، 241–270.
MLA
شریعت، سید اشکان، نجار، اسماعیل، و مختاباد امرئی، سید مصطفی. "بازتاب الگوی اساطیری نبرد کیهانی در نمایشهای سنتی ایران"، فرهنگ و ادبیات عامه، 10، 43، 1401، 241–270.
HARVARD
شریعت، سید اشکان، نجار، اسماعیل، و مختاباد امرئی، سید مصطفی. (1401). 'بازتاب الگوی اساطیری نبرد کیهانی در نمایشهای سنتی ایران'، فرهنگ و ادبیات عامه، 10(43), pp. 241–270.
CHICAGO
شریعت، سید اشکان، نجار، اسماعیل و مختاباد امرئی، سید مصطفی، "بازتاب الگوی اساطیری نبرد کیهانی در نمایشهای سنتی ایران." فرهنگ و ادبیات عامه، 10 43 (1401): 241–270,
VANCOUVER
شریعت سید اشکان، نجار اسماعیل، مختاباد امرئی سید مصطفی. بازتاب الگوی اساطیری نبرد کیهانی در نمایشهای سنتی ایران. فرهنگ و ادبیات عامه. 1401;10(43):241–270.