1- دانشگاه اصفهان ، aghakhani46@yahoo.com
2- دانشگاه اصفهان
چکیده: (7810 مشاهده)
یکی از مبانی شناخت بنمایههای اساطیری و چگونگی حفظ و ترویج آنها، انجام مطالعات علمی در حوزۀ فرهنگ و ادب عامه است. سوگند خوردن در نمودهای مختلف ازجمله آیینهایی است که از دیرباز تاکنون در فرهنگ و ادب عامه به طریق گوناگون نمود یافته است. در این پژوهش به تحلیل آیین لقمهگیر؛ نمونهای از آیین سوگند خوردن (وَر) در فرهنگ قوم بختیاری میپردازیم که میتواند در ایران باستان ریشه داشته باشد. آخرین راهکار برای تشخیص درستکار از نادرستکار و اثبات درستی کلام، نشاندهندۀ اهمیت آزمون لقمهگیر نزد مردم بختیاری است. در پژوهش حاضر نخست داستان مربوط به آیین لقمهگیر در قوم بختیاری را ذکر و سپس نمودهای اساطیری آن را تحلیل میکنیم. در این پژوهش، روش جمعآوری دادهها، بر پایه مطالعات کتابخانهای ـ میدانی و روش تحلیل آنها، بهصورت محتوای کیفی انجام شده است. پس از بررسی منابع گوناگون و تحلیل نمودهای ادبی و اساطیری آزمون لقمهگیر در قوم بختیاری میتوان گفت که این آیین، بازماندۀ آیین خوردن آب گوگرد در ایران باستان است که با حفظ عناصر اساطیری نزد این قوم، آخرین راهکار برای اثبات درستی کلام و تشخیص حق از باطل است. همچنین برخی از عناصر این آزمون مانند وجود آتش، پوشیدن لباس سفید قبل از آزمون و عطرافشانی یادآور داستان سیاوش در شاهنامۀ فردوسی است.
نوع مقاله:
پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:
فرهنگ عامه دریافت: 1401/9/17 | پذیرش: 1402/2/11 | انتشار: 1402/3/1