دوره 9، شماره 42 - ( 1400 )                   جلد 9 شماره 42 صفحات 108-79 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

The Function of Numbers in the Legends of Azerbaijan. CFL. 2022; 9 (42) :79-108
URL: http://cfl.modares.ac.ir/article-11-58494-fa.html
محجوب فرشته، توکلی مقدم صفیه. کارکرد اعداد در افسانه های آذربایجان. فرهنگ و ادبیات عامه. 1400; 9 (42) :108-79

URL: http://cfl.modares.ac.ir/article-11-58494-fa.html


1- پیام نور اصفهان
چکیده:   (447 مشاهده)
افسانه‏ها در جهان در زمرۀ مهم‏ترین زیرشاخه‏های ادبیات عامه و سرمنشأ بسیاری از اعتقادات، باورها و هنجارهای هر جامعه‏اند. علاوه‌برآن در آفرینش گونه‏های متعدد ادبی سهیم‏اند. سوای زنجیره‏های روبنایی، نکات بسیار دیگر در ژرف‌ساخت افسانه‏ها دخیل است. اعداد و کارکرد آن در زمره این عوامل درونی است. ارزش کمّی اعداد گاه به‌مرور در پس ویژگی‏های کیفی و معنوی آن رنگ می‌بازد و مایه شکل‏گیری اعتقادات مذهبی، رفتار اجتماعی و باورهای عامیانه می‏شود تا بدان حد که قادر خواهد بود زاینده و توسعه پذیر یا بازدارنده و ضدتوسعه باشد.
ایران به‌دلیل تنوع قومیتی و آذربایجان به‌عنوان یکی از اصلی‏ترین اقوام آن دارای غنای فرهنگی ویژه‏ای است. پژوهش حاضر براساس جایگاه اعداد و دانش مبتنی‌بر آن و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی، به استخراج اعدادِ به‌کار رفته در پانزده افسانه شاخص آذربایجان خواهد پرداخت؛ سپس کیفیت اشاعه و اثرگذاری آنان در باورهای عامه را در سه شاخه اصلیِ «کوچک‏تر از ده، ده دهی و ترکیبی» بررسی خواهد کرد. حاصل آنکه از مجموع 26 عدد با 462 بار تکرار، دسته نخست با درصد تقریبی 71 درصد، مجموعه دوم با  درصد و گروه سوم با 6 درصد به ترتیب پربسامد‏ترند. «یک» در جایگاه واحد شمارش، «چهل» برای مراسم شادی و «دوازده» برای گروه و دسته نیز فراوان‏ترین عدد و کارکرد در هر رده‏اند.
اعداد مندرج سوای عملکرد منحصربه‌فرد خود، گاه دارای وجوه مشترک به‌ویژه در مضرب‏هایشان هستند. دیگر آنکه بن‌مایه حماسی یا عشقی افسانه‏ها با عدد منتخب اغلب رابطه‏ای دوسویه دارد. وفور ترکیبات مرکب و کنایی نیز نشانگر رسوخ اعداد در ساختار زبانی این افسانه‏هاست.
متن کامل [PDF 580 kb]   (31 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي اصيل | موضوع مقاله: فرهنگ عامه
دریافت: 1400/7/30 | پذیرش: 1400/9/26 | انتشار: 1400/10/17

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.