1- عضو هیأت علمی دانشگاه گیلان
2- استادیار زبانشناسی همگانی دانشگاه گیلان
چکیده: (9024 مشاهده)
در استعارههای مبتنی بر نام حیوانات، ویژگیهای مختلف انسان با کارکرد تحقیر یا تحبیب در ساختهای واژی- نحوی مختلف توصیف میشود. هدف این جستار، بررسی کاربرد نام حیوانات در خطاب قرار دادن انسان، هم برای تحقیر و هم تحبیب، در زبان گیلکی (گونۀ اشکورات) و در چارچوب رویکرد شناختی است. برای گردآوری دادهها، پرسشنامۀ
محققساخته بهکار رفته است. صد نفر از گویشوران گیلکی اشکورات، فارغ از جنسیت و سن به روش خوشهای چندمرحلهای، برای حجم نمونه انتخاب شدند. به سبب آنکه نمونههای تحقیق سواد کافی برای تکمیل پرسشنامه نداشتند، روش مصاحبۀ ساختیافته بهکار رفت. در این مصاحبه، پرسشهایی پیرامون کاربرد یا عدم کاربرد نام 58 حیوان به زبان گیلکی در خطاب قرار دادن انسان (زن یا مرد)، به گونۀ تحقیر یا تحبیب و وصف موقعیت با مثال مطرح شد. مقایسۀ نتایج این تحقیق با پژوهشهایی مشابه در زبانهای دیگر، نشاندهندۀ شباهتها و تفاوتهایی است. شباهتها ناشی از انگیزهای جهانی است که در قالب نظریۀ تجسد تبیین میشود. همچنین، آگاهی از بافت فیزیکی و فرهنگی را میتوان از دلایل عمدۀ کاربرد اختصاصی عبارتهای استعاری در این زبان دانست.
دریافت: 1394/9/30 | پذیرش: 1396/3/1 | انتشار: 1396/4/3