دوره 8، شماره 34 - ( 1399 )                   جلد 8 شماره 34 صفحات 31-63 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

imanian H. Ashab Al-Samajeh in old Arabic texts. CFL. 2020; 8 (34) :31-63
URL: http://cfl.modares.ac.ir/article-11-41927-fa.html
ایمانیان حسین. امیران و سیماچه داران نوروزی در متون کهن عربی. فرهنگ و ادبیات عامه. 1399; 8 (34) :31-63

URL: http://cfl.modares.ac.ir/article-11-41927-fa.html


دانشگاه کاشان ، imanian@kashanu.ac.ir
چکیده:   (170 مشاهده)
  نوروز باارزش­ترین و نام­آورترین جشن ایرانی از روزگاران نخستین تاکنون بوده است و از این رو، ایرانیان پیش از آغاز سال نو، خود را آماده و همین روزهای آمادگی را نیز همراه با برگزاری آیین­هایی، به انتظار نوروز سپری می­کرده­اند. پیدایی دین اسلام و مسلمان ­شدن بسیاری از ایرانی­ها و پای­بندی­شان به آیین­های اسلامی، هرگز نتوانست از رونق این جشن بکاهد و چه­­بسا به همین نوروز نیز رنگ و لعاب اسلامی زدند و به برگزاری باشکوه­ترش همت گماشتند. در متون عربی سده­های نخستین هجری از گروهی دوره­گرد به­نام
«أصحاب­السماجه» یاد شده است که در بغداد، شام و مصر به انجام نمایش­های خنده­آور و سرگرم­کننده می­پرداخته­اند. هدف از پژوهش حاضر در گام نخست، ریشه­شناسی واژه «سماجه» و بررسی فارسی­بودن یا عربی­بودن آن است و در گام دوم، هم­سنجی کارکرد این گروه با دسته میر نوروزی ایرانی است؛ همانندی آیین­های این دو گروه و فرم ظاهری آن­ها، نشان می­دهد که این هر دو دسته، یکی هستند، ولی در عراق به این نام (سیماچه­داران) شناخته می­شده­اند. در این جستار، پس از نگاهی کوتاه به پیشینه میر نوروزی، نخست به ریشه­شناسی واژه «سماجه» پرداخته و باور داشته­ایم این واژه، در ترکیبِ فارسی «سیماچه» به معنی روبند یا نقاب ریشه دارد و در متون عربی نیز گاه بدین معنا به­کار رفته است؛ سپس گزارش­های متون عربی درباره این دسته را ذکر کرده و آیین­هایی را که در نمایش کارناوالی آن­ها جریان داشته است، بررسی کرده­ایم. از این گزارش­ها برداشت می­شود که نمایش­های سیماچه­داران در سه روزِ نخست نوروز و بیش­تر میان توده مردم گسترش داشته است، گاه خلیفگان و بزرگان از آن پشتیبانی و گاه برگزاری­اش را ممنوع کرده­اند.
متن کامل [PDF 844 kb]   (29 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: ادبیات نمایشی عامه
دریافت: 1399/1/20 | پذیرش: 1399/4/8 | انتشار: 1399/7/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول