1- دانشجوی دکتری ادبیات حماسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان
2- دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان
3- استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهرکرد
چکیده: (11240 مشاهده)
قربانی آیینی مذهبی است که در میان اقوام و ملل مختلف با اهداف گوناگون رواج دارد. بسیاری از سنتهای دینی برای دور ماندن از بلایا و یا رفع آن، کشتن حیوانی را توصیه میکنند. باور بلاگردانی میان قوم بختیاری با هدف انتقال شر و دور ریختن آن در اشکال خونی و غیر خونی است. قوم بختیاری بر اساس آموزههای دین اسلام و در روز عید قربان، بر فراز کوهها به قربانی حیواناتی همچون گوسفند، بز و گاو میپردازند. شکل دیگر خونریزی برای دفع شر، چشمزخم و بلا، هنگام جشن عروسی و ... است. از دیگر نمودهای بلاگردانی میتوان به موارد غیرخونی مانند دَمبند کردن و دعانویسی اشاره کرد. هدف این پژوهش، تحلیل چگونگی برگزاری مراسم، هدف و اشکال باور بلاگردانی با خون ازجمله قربانی و خونریختن و غیر خونی در قوم بختیاری است. این پژوهش به شکل بنیادی، بر پایه مطالعات کتابخانهای ـ میدانی و به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. قوم بختیاری عمل آیینی قربانی را برای پیروی از فرمان الهی انجام میدهند؛ اما برخی از اعمال این قوم مانند انجام قربانی در بالای کوه، پرورش و تزیین حیوان و بریدن سر آن در پای درخت، ریختن خون بر زمین (جرعهافشانی)، مالیدن آن بر سروصورت و همچنین بستن مهرهها و بازوبندها در پارچۀ
تیرهرنگ، نمودی اساطیری دارند.
دریافت: 1395/5/11 | پذیرش: 1396/3/1 | انتشار: 1396/4/3