جستجو در مقالات منتشر شده
۱ نتیجه برای تکیۀ وزنی
محمدرضا طوسی نصرآبادی، مائده سادات میرطلایی،
دوره ۶، شماره ۱۹ - ( ۲-۱۳۹۷ )
چکیده
آروای۱ (۲۰۰۹) در کتاب بهسوی ردهشناسی صورتهای شعری۲ از دو گروه از متخصصان نام میبرد که به مطالعات وزنشناسی۳ میپردازند. گروه نخست آنهایی هستند که صورتهای عامیانه۴ را بهصورت میدانی مطالعه میکنند و دیگری متخصصانیاند که صورتهای فاضلانه یا آموخته شده۵ را بهصورت کتابخانهای بررسی میکنند. از دیدگاه ردهشناسی این تقسیمبندی به این دلیل است که صورتهای عامیانه از ساختار وزنی استفاده میکنند که بر پایۀ تساوی زمانی۶ است؛ یعنی ضربههای۷ سنگین دارند که معمولاٌ در صورتهای شعری فاضلانه وجود ندارد. درعوض، در صورتهای شعری فاضلانه، این تساویها بر پایۀ مادۀ زبانی مانند هجا، تکیه، مورا و ... است. در شعر عامیانه، مادۀ زبانی وقتی اهمیت مییابد که با تساویهای زمانی ارتباط داشته باشد. ردهشناسی که آروای (۲۰۰۹) ارائه میدهد، شامل چهار گروه وزنشناسی زمانمند۸، وزنشناسی نوایی۹، وزنشناسی شبه وزنی۱۰ و وزنشناسی بزرگساختار۱۱ است. در این نوشته، وزن ۱۰۰ مصراع شعر کودکانۀ ترکی آذربایجانی رایج در کشور ایران را بررسی میکنیم و نشان میدهیم که شعرهای کودکانۀ ترکی آذربایجانی دارای وزن زمانمند هستند. این اشعار در قالب وزنهای ارائهشده توسط طبیبزاده (۱۳۸۲) از وزنهای عامیانۀ فارسی قرار میگیرند. در قسمت دوم مقاله به بررسی تکیۀ وزنی این اشعار میپردازیم. در بررسیهای مربوط به تکیۀ وزنی این اشعار بر اساس دیدگاه لازار (۱۹۸۵، ۲۰۰۷) و طبیبزاده (۱۳۹۲)، ابتدا همۀ مصراعها را به شطرها، پایههای و هجاهای تشکیلدهندهشان تقسیم کردیم. سپس، کمیت هجاهایی را که تکیۀ وزنی میگیرند بررسی کردیم. در انتها به این نتیجه رسیدیم که ۹۱% هجاهایی که در محل تکیۀ وزنی قرار میگیرند، هجای سنگین هستند و ۹% هجای سبک پایان واژه هستند که تکیۀ واژگانی میگیرند.