دوره 9، شماره 42 - ( 1400 )                   جلد 9 شماره 42 صفحات 78-41 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی
چکیده:   (550 مشاهده)
قوم بلوچ‏ علاوه‌بر فرهنگ غنی ایرانی خود، میراث‏‏دار فرهنگ و ادبیاتِ بومی ‏کم‏نظیری است، در ادبیات این قوم منظومه‏های حماسی و رزمی و داستان‏های عاشقانه منظومی وجود دارد که تاریخ سرودن آن‏ها به قرن‏ها پیش برمی‏گردد. هانی و شَیمُرید معروف‏ترین داستان عاشقانۀ ادبیات بلوچی است و جایگاه آن‏ در ادبیات بلوچ، همانند جایگاه داستان لیلی و مجنون در ادبیات فارسی است. این دو دلداده پس از سال‏‏ها جدایی، به وصالی عارفانه می‏رسند و به باور مردم بلوچ، آن‏ها همانند خضر و الیاس به زندگی جاوید دست می‏یابند و به لقب «زندَه ‏پیر» مشهور می‏شوند. از این داستان کهن چند روایت و ده‏ها منظومۀ کوتاه و بلند در دست است. خنیاگران یا در اصطلاح بلوچی «پهلوانان»، مهم‏ترین انتقال‏دهندگان منظومه‏های این داستان از نسلی به نسل دیگر بوده‏اند. راویان این داستان از بن‏مایه‏های متنوعی استفاده کرده و بر غنای آن افزوده‏اند. در این مقاله ساختار بن‏مایه‏های داستانی هانی و شَیمُرید در چهار بخش «بن‏مایه‏های عاشقانه، عیاری، کرامت و عرفانی» موردبررسی قرار گرفته‏اند. داستان با بن‏مایۀ عیاری «قول و پیمان» آغاز و با بن‏مایۀ کرامت «غایب شدن» دو قهرمانِ اصلی از نظر و زندگی جاوید آن‏ها، به پایان می‏رسد. این داستان همانند داستان‏های منظوم دیگر بلوچی، به‌ویژه درمیان ایرانیان غیربلوچ ناشناخته است. اشعار و روایات این تحقیق از زبان خنیاگران و راویان به‌صورت میدانی گردآوری شده است و ما ضمن گزارش خلاصۀ دو روایت مشهور به تحلیل نکات و بن‏مایه‏های اصلی و مهم این داستان پرداخته‏ایم
متن کامل [PDF 658 kb]   (272 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي اصيل | موضوع مقاله: ادبیات عامه سیستان و بلوچستان
دریافت: 1400/3/10 | پذیرش: 1400/8/12 | انتشار: 1400/10/17

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.