دوره 8، شماره 34 - ( 1399 )                   جلد 8 شماره 34 صفحات 253-281 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشگاه لرستان
2- دانشیار دانشگاه لرستان ، ghasem.sahrai@yahoo.com
چکیده:   (269 مشاهده)
در بین پادشاهان ایران­زمین، شاه­عباس اول صفوی چهره­ای شاخص است که در قصه­های عامه راه یافته است. در قصه­های منسوب به او، ویژگی­های برجسته­ای یافت می­شود که به­دلیل بسامد بیشتر، نظر محققان را به خود جلب کرده است. هدف نگارندگان این مقاله، تحلیل ویژگی­های برجستۀ مندرج در قصه­های شاه­عباس اول و تبیین خاستگاه این ویژگی­هاست. روش پژوهش حاضر، از نظر هدف، تحلیلی ـ توصیفی و از نظر گردآوری اطلاعات بر پایۀ مطالعات کتابخانه­ای بوده است. نگارندگان با مراجعه به کتابخانه و جست­وجو در میان منابع معتبر، تمامی قصه­های موجود درمورد شاه­عباسِ اول را گردآوری کرده و سپس ویژگی­های برجسته و خاستگاه آن­ها را یافته و مورد تجزیه و تحلیل قرار داده­اند. یافته­های تحقیق نشان می­دهد که این ویژگی­ها یا منشأ تاریخی دارند و یا از اندیشۀ پدیدآورندگان قصه­ها، سرچشمه گرفته­اند. برخی از این ویژگی­ها، مختص شاه­عباس و برخی دیگر خصلت­های عمومی پادشاهان هستند. احساس ندای غیبی، درویش­مسلکی، شبگردی، ساده­پوشی، دانایی و زیرکی، علاقه به هنر، نغزگویی، برآوردن آرزوها، حل کردن مشکلات، ازدواج با فقرا و پذیرش خواری، از ویژگی­های مختص به این پادشاه هستند و قدرتمندی، عدالت و انصاف، پذیرفتن قضا و قدر، دلسوزی و ترحم، مجازات­ ظالمان و بخشش (عطا و بخشش، و بخشیدن مالیات)، از ویژگی­های مشترک بین این پادشاه و دیگر پادشاهان است. در این مقاله تلاش شده است که ویژگی­های برجستۀ مندرج در قصه­های شاه­عباس، جمع­آوری شود و بر پایۀ خاستگاه آن­ها، مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. بر این اساس، خواننده به اهداف و زوایای پنهان این ویژگی­ها پی می­برد و با پدیدآورندگان آن­ها آشنا می­شود.
متن کامل [PDF 274 kb]   (52 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: ادبیات عامه
دریافت: 1399/3/31 | پذیرش: 1399/5/23 | انتشار: 1399/7/10