دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 10 48 2022 12 22 A Complement to Another Meaning of the Word "ÄzÄr" in ShÄhnÄmeh and the Need to Correct Three Verses of This Work تکمله‌ای بر معنای دیگری از واژۀ «آزار» در شاهنامه و ضرورت تصحیح سه مصراع از این اثر 1 18 22158 FA محمدصادق خاتمی دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 1970 01 01 To the best of the author’s knowledge, Shāhnāmeh scholars have used another meaning of the word "Āzār" in the hemistich "bar in Khastegihā bar āzār kist" and have defined "Āzār" as "a kind of burning medicine or ointment that is rubbed on the wound". The author here has used the word "Āzārchoob" as a variety of the word "Āzār" through a medicinal plant, called "Āzārchoob" which is frequently used as a pain reliever to bruises or fractures in Fars province. He has considered "Āzārchoob" as another evidence of the meaning of "Āzār" to "ointment" in this hemistich of Shāhnāmeh. Therefore, it is necessary to record and correct the word "kist" in the intended hemistich, which appears in some editions of Shāhnāmeh, especially in the edition of Khaleghi Mutlaq by considering the meaning of "Āzār" and according to the recording of some versions of this word in Khaleghi Mutlaq's edition, as "Chist". In addition, it is advised to go for the recording and correction of "tan-āzār" and changing it into "bar āzār" in the hemistich "bar in Khastegihā tan-āzār Chist" in line with the recording of some copies in the print of the Absolute Creator. In the same way, the statement "Āzār-e Kist" should be corrected to "āzār Chist" in the hemistich "bar ān Khastegihā bar āzār-e kist", according to the recording of some copies in the print of the Absolute Creator. بر پایه اطّلاع نگارنده، شاهنامه‌پژوهان از معنای دیگری از واژۀ «آزار» در مصراع‌ «برین خستگی‌ها بر آزار کیست»، سخن گفته‌ و «آزار» را به «نوعی داروی سوزاننده یا مرهم که بر روی زخم می‌مالیده‌اند»، معنا کرده‌اند. نویسنده در مقاله حاضر، از رهگذر گیاهی دارویی با نام «آزارچوب» که در استان فارس به کرّات از ریشه آن به‌عنوان تسکین‌دهنده درد ناشی از کوفتگی‌، ضرب‌دیدگی‌ یا شکستگی‌ استفاده می‌شود، «آزارچوب» را تلفّظی گویشی از واژه «آزار» در مصراع مورد بحث از شاهنامه دانسته و «آزارچوب» را به‌عنوان شاهدی دیگر بر معنای «آزار» به «مرهم» در این مصراع از شاهنامه دانسته است. بنابراین بایسته است ضبط کلمه «کیست» در مصراع مورد بحث نیز، که در برخی از چاپ‌های شاهنامه به‌ویژه چاپ استاد خالقی مطلق آمده است، با نظر به معنای «آزار» و نیز مطابق با ضبط برخی از نسخه‌‌‌بدل‌های این کلمه در چاپ خالقی مطلق، به‌صورت «چیست»، تصحیح و ضبط شود، افزون‌بر این‌که بایسته است ضبط «تن‌آزار» در مصراع «برین خستگی‌ها تن‌آزار چیست»، مطابق با ضبط برخی از نسخه‌‌‌بدل‌ها در چاپ خالقی مطلق به‌صورت «بر آزار» تصحیح و ضبط شود و نیز گزاره «‌آزارِ کیست» در مصراع «بر آن خستگی‌ها بر آزارِ کیست»، مطابق با ضبط برخی از نسخه‌‌‌بدل‌ها در چاپ خالقی مطلق، به «آزارْ چیست»، تصحیح شود.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22158_753069c8736ffb846092c34a6e54966f.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 10 48 2022 12 22 Psychoanalytic Analysis of the Kurdish Legend "Shirzad Shirpanj" Based on Sigmund Freud's Theory of Oedipus Complex تحلیل روان‌کاوانۀ افسانۀ کُردی «شیرزاد شیرپنج» براساس نظریۀ عقدۀ اُدیپ زیگموند فروید 19 46 22159 FA محمد مرادی نصاری دانشگاه ایلام Journal Article 1970 01 01 As a reflection of the collective unconscious and human psychological struggles, folk tales are one of the best sources of psychoanalytical analysis, especially the theories of children's gender. By projecting many of their conflicts on the characters of the story, the audience of these fairy tales - especially children - can externalize their aggressive impulses and achieve a kind of psychological and emotional integration while symbolically experiencing some of their repressed emotions. Sigmund Freud, as the founder of psychoanalysis, has repeatedly emphasized the importance of classical folk literature and has built many important concepts of this knowledge on myths and legends. One of the key concepts in the psychoanalytic theory is the Oedipus complex, which is, according to Freud, the responsibility of every child who steps into the arena of existence to overcome it. On the other hand, the Kurdish language has one of the richest popular literatures due to its dialect diversity and pristine geography. In this article, the author analyses the legend of Shirzad Shirpanj from Kurdish folk literature from a psychoanalytical perspective and demonstrates the extent to which this story conforms to the theory of the Oedipus complex and what solutions it offers to overcome this fateful path. In this story, the Oedipal conflict started in the dominance of the son and father competition, and finally, with the acceptance of the father's position and the decline of the Oedipal impulses, psychological maturity and inner peace emerge. افسانه‌های عامه به‌عنوان بازتابی از ناهشیار جمعی و کشمکش‌های روانی انسان یکی از بهترین منابع تحلیل روان‌کاوانه به‌ویژه‌ نظریات جنسیت کودکانه‌ به شمار می‌روند. مخاطبان این افسانه‌ها ـ به‌ویژه کودکان ـ با فرافکنی بسیاری از تعارضات خود بر روی شخصیت‌های داستان، تکانه‌های پرخاشگرانۀ خود را بیرونی می‌سازنند و ضمن تجربۀ نمادین برخی عواطف سرکوب‌شدۀ خویش، می‌توانند به نوعی یکپارچگی روانی و عاطفی دست پیدا کنند. زیگموند فروید به‌عنوان بنیاگذار روان‌کاوی خود بارها بر اهمیت ادبیات کهن و باستانی تأکید داشته و بسیاری از مفاهیم مهم این دانش را با ارجاع به اسطوره‌ها و افسانه‌ها بیان کرده است. یکی از کلیدی‌ترین مفاهیم در گفتمان روان‌کاو عقدۀ اُدیپ است که به تعبیر فروید مسئولیت هر کودکی که پا بر عرصۀ هستی می‌گذارد غلبه بر آن خواهد بود. از سوی دیگر زبان کُردی به‌دلیل تنوع گویشی و جغرافیای بکر خود دارای یکی از غنی‌ترین ادبیات‌های عامه بوده و به باور بسیاری از مستشرقان بر ادبیات عامۀ سایر ملل خاورمیانه نیز تأثیر گذارده است. نگارنده در این مقاله بنابر مفاهیم روان‌کاوی و به روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی افسانۀ شیرزاد شیرپنج از ادب عامۀ کُردی پرداخته و نشان داده که این داستان تا چه اندازه‌ای بر نظریۀ عقدۀ اُدیپ منطبق است و بر چه راه‌حل‌هایی برای گذر از این مسیر سرنوشت‌ساز تأکید می‌کند. در این قصه کشمکش‌های اُدیپال در غالب رقابت پسر و پدر آغاز و درنهایت با پذیرش جایگاه پدر و افول تکانه‌های اُدیپال، بلوغ روانی و صلح درونی پدیدار می‌شود.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22159_361ae29cb5e0e0beaee8d2cced3a4453.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 10 48 2022 12 22 The Story of "Ashiq Ghorbani and Pari )Parizad(" in the Narratives of Iran and Turkey داستان «عاشیق قربانی و پری (پریزاد)» در روایت‌های ایران و ترکیه 47 70 22160 FA عاتکه رسمی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان 0000-0001-8033-2416 سکینه رسمی دانشگاه تبریز Journal Article 1970 01 01 Examining the history of Ashiqs confirms that the peak of the literary creativity of Ashiqs is tied to the period of Safavid rule, and the evolution of Ashiq art took place after that period. One of the famous Ashiqs of Azerbaijan is "AşheqGhorbani". AshiqGhorbani is one of the Ashiqs committed to the court of Shah Ismail Safavi, who was famous and accepted during his lifetime. There is no information about the biography of Ghorbani in the historical sources, but his biography is based on his poems and the story that is narratedin the name of him and his beloved Pari or Parizad, a story that, like other stories of Ashiqlar, is connected with mythology. In addition to Iran, this story is also famous in Azerbaijan and Turkey with differences in epizods. In addition to examining the history of the Ghorbani, this article has compared the storey of "AshiqGhorbani and Pari" in the narratives of Iran and Turkey. بررسی تاریخ عاشیق‌ها مؤید این نکته است که اوج خلاقیت‌های ادبی عاشیق‌ها با دورۀ اقتدار صفویه، گره خورده و تکامل هنر عاشیقی بعد از آن دوره صورت گرفته است. یکی از عاشیق‌های معروف آذربایجان «عاشیق قربانی» است. عاشیق قربانی از عاشیق‌های متعهد به دربار شاه اسماعیل صفوی است که در زمان حیات خود نیز شهرت و قبولی داشت. از شرح حال قربانی در منابع تاریخی خبری نیست، بلکه شرح حال او براساس اشعار او و داستانی که به نام او و معشوقش پری یا پریزاد بر سر زبان‌هاست، ساخته شده است، داستانی که همانند دیگر داستان‌های «عاشیقلار» با اسطوره پیوند خورده است. این داستان علاوه‌بر ایران در جمهوری آذربایجان و ترکیه نیز با اختلافاتی در حوادث فرعی دارای شهرتی است. این مقاله به بررسی تطبیقی داستان «عاشیق قربانی و پری (پریزاد)» در روایت‌های ایران و ترکیه می‌پردازد.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22160_56acd1ad649f3db6ee2bffca648ad192.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 10 48 2022 12 22 The Co-Presence of Ritual and Drama in the âTir-ma-size shoâ Ceremony in Mazandaran based on Genetteâs Transtextual Approach همحضوری آیین و نمایش در مراسم تیرماسیزه شو در مازندران با رویکرد ترامتنیت ژنت 71 106 22161 FA هامون مهدوی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی محمدعلی خبری دانشکدۀ هنر جهاد دانشگاهی Journal Article 1970 01 01 The theorists of intertextuality observed a new meaning of the text that there is no text without a pretext, that the text is not closed, independent and self-sufficient, and that every text is a memory of other texts. In this research, we investigated the ritual and performance in the ceremony of "Tir-ma-size Sho" in Mazandaran. Considering this ritual as a text, and using Genette's transtextuality, the effect of this ritual from previous texts (hypertextuality) was investigated and the role of different texts in the performance of this ritual (intertextuality) was discussed. The purpose of this research is to study the relationship between ritual and drama in order to answer the following question: What is the co-presence of ritual and drama in "Tir-ma-size Sho" from the aspect of transtextuality? The article is done in a descriptive and analytical way borrowing Genette's transtextuality approach based on library research. The hypothesis indicated that in the transtextual relationships of "Tir-ma-size" ceremony, there is a co-presence of various systems such as the dramatic and ritual system with the pretext derived from the mythological sources. The action of "trifunctional" based on “Sovereignty”, “Military” and “Productivity” can be checked in this ritual. The practical battle of good and evil is a dramatization of Tishtar's fight with the demon of drought. It is also a manifestation of the battle with the demon, the enemy of the vegetable gods and plants. "Laal Shu" can be seen as the continuation of Arash's life in the form of a plant symbol that brings existence, birth, and life to people. متفکران نظریۀ بینامتنیت ناظر بر معنای جدیدی از متن بودند که هیچ متنی بدون پیش‌متن نیست، این‌که متن نظامی بسته، مستقل و خودبسنده نیست و هر متن خاطره‌‏ای از متون دیگر است. در این پژوهش به بررسی آیین و نمایش در مراسم «تیرماسیزه شو» در مازندران و عوامل زمینه‌ساز آن پرداخته و با درنظر گرفتن این آیین همانند یک متن، با استفاده از ترامتنیت ژنت به بررسی شیوه‌های تأثیر این آیین از متون پیشین (بیش‌متنیت) و هم‌حضوری متون مختلف در اجرای این آیین (بینامتنیت) پرداخته می‌شود. هدف از این پژوهش، مطالعۀ چگونگی ارتباط میان آیین و نمایش است و درصدد پاسخ به این پرسش است که: هم‌حضوری آیین و نمایش در مراسم تیرماسیزه شو از جنبۀ ترامتنیت چگونه است؟ مقاله به شیوۀ توصیفی تحلیلی و با رویکرد ترامتنیت ژنت انجام‌ شده و شیوۀ جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای است. بر این فرضیه تأکید می‌شود که در مناسبات ترامتنی «مراسم تیرماسیزه شو»، هم‌حضوری نظام‌های مختلفی مانند نظام نمایشی و آیینی با پیش‌متن برگرفته از بُن‌مایه‌های اساطیری است. کنش «سه کارکردی» یا «کنش سه‌گانه» مبنی بر حکمرانی، سلحشوری و باروری در این آیین قابل‌بررسی است. نبرد عملی خیر و شر نمایشی از مبارزۀ تیشتر با دیو خشک‌سالی است. همچنین جلوه‏ای از نبرد با دیو، دشمن خدایان نباتی و گیاهان است. «لال» را می‏‌توان ادامۀ زندگی آرش در قالب نمادی گیاهی دانست که هستی، زاد و ولد و حیات را برای مردم به ارمغان می‏‌آورد.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22161_02fae1165420fe30b5717e461d4bc7b3.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 10 48 2022 12 22 Narrative Analysis of Naranj and Toranj's Story Based on the Theory of Language and Gender تحلیل روایی داستان دختر نارنج و ترنج براساس نظریه زبان و جنسیت 107 161 22162 FA لیلا میرمجربیان دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران فاطمه ابراهیمی دانشگاه اصفهان Journal Article 1970 01 01 Legends and fairy tales are the first important events of socialization in children's lives; in fact, all of us have been affected by these imaginary stories. The reflection of this influence is evident in the foundations of the culture and public manners of every nation. The story of "Naranj and Toranj" is one of the old folk oral stories in Persian literature, which has been narrated in different ways in different regions. Examining and analyzing different narratives of the story of Naranj and Toranj from the perspective of language and gender is an issue that will be addressed in the present research, using the method of content analysis. The story describes the life of a childless king who makes a vow and has a son. The story describes the events that the prince leaves behind in order to reach Naranj and Toranj's daughter. This research examines and analyzes the vocabulary of different narrations of Narenj and Toranj story from the linguistic context in the selection of words and in the next step of semantic engineering from a gender perspective. This study was formed with the aim of knowing the extent of the use of semantic engineering to convey meaning in context. Therefore, the results indicated that the co-occurrence patterns, frequency and distribution of cases and even syntactic structures have a great influence on the words to the extent that the meaning of a word in the text cannot be recovered in the dictionary definitions. افسانه‏‌ها و قصه‌‏های پریان اولین رویداد مهم اجتماعی شدن در زندگی کودکان است؛ درواقع همۀ ما انسان‏‌ها به گونه‌‏ای از این داستان‏‌های خیالی تأثیر گرفته‌‏ایم. بازتاب این تأثیر در بن‏مایه‌‏های فرهنگ و ادب عامۀ هر ملتی آشکار است. قصۀ «نارنج و ترنج» از داستان‏‌های شفاهی قدیم عامیانه در ادب پارسی است که در مناطق مختلف به شیوه‌‏های متفاوتی روایت شده است. بررسی و تحلیل روایت‏‌های مختلف از داستان نارنج و ترنج از منظر زبان و جنسیت، به روش تحلیل محتوا، موضوعی است که در پژوهش حاضر بدان پرداخته خواهد شد. داستان، شرح زندگی پادشاهی است بدون فرزند، که نذری می‏‌کند و صاحب پسری می‏‌شود. داستان به شرح وقایعی می‌‏پردازد که شاهزاده برای رسیدن به دختر نارنج و ترنج پشت سر می‌‏گذارد. این پژوهش واژگان روایات مختلف قصۀ دختر نارنج و ترنج را از منظر زبان و بافت زبانی در انتخاب واژگان و در گام بعد مهندسی معنایی از دیدگاه جنسیتی بررسی و تحلیل می‏‌کند. این بررسی با هدف شناخت میزان استفاده از مهندسی معنایی برای انتقال معنا در بافت کلام شکل گرفته است. بنابراین نتیجه چنین خواهد بود که الگوهای هم‌‏رخدادی، بسامد و توزیع موارد و حتی ساختارهای نحوی بر واژه‏‌ها تأثیر زیادی می‏‌گذارد، تا حدی که معنای یک واژه در متن را نمی‌‏توان در تعاریف فرهنگ لغت بازیابی کرد.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22162_9ae10fb573b7027df2bd5f4bfb02af75.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 10 48 2022 12 22 Folk Poetries, an Opportunity to Recognize Rituals and Social Events: (Case Study: Folkloric Poems of Tati Language in Shahroud of Khalkhal) اشعار عامّه، فرصتی برای بازشناسی آیین‌ها و وقایع اجتماعی (مطالعۀ موردی: اشعار عامّۀ تاتی شاهرود خلخال) 163 193 22163 FA مهدی تقی پور دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خلخال جهاندوست سبزعلیپور دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت سید سعید احدزاده کلوری دانشگاه فرهنگیان ایران Journal Article 1970 01 01 The Folk literature of the Iranian people is a heritage of the people which is mostly oral and is very different from the traditional Persian literature in terms of structure and content. Folk tone, simple language, and common thoughts from illiterate people are visible in this literature. What is known as folk literature is not created by a special person and It is not known who that particular person was in the beginning. There are songs in Shahroud of Khalkhal, that have been common in this region since ancient times. These songs are being forgotten today. The topics used in these songs show the concerns of the people who create them. The main question of this article is how the thematic analysis of Tati folk literature leads us to social, political, economical, and cultural points in this region. These songs were collected in the field. The result of the research shows that folk literature is a factor in recognizing rituals, people's spirits, political-social events, and economic concerns of the people of each region. ادبیّات عامّۀ ایران، میراث کهنی از عامۀ مردم است که غالباً شفاهی است و از جهت ساختار و محتوا با ادبیّات فارسی تفاوت‌هایی دارد. در مناطق تات‌زبان شاهرود خلخال اشعار عامّه‌ای به چشم می‌خورند که از زمان‌های قدیم در این منطقه رایج بوده‌اند. این ترانه‌ها و دوبیتی‌ها امروزه رو به فراموشی گذاشته‌اند. ساختار دوبیتی‌های تاتی شبیه دوبیتی‌های مناطق دیگر ایران است. موضوعات این ترانه‌ها نشانگر دغدغه‌های مردمانی است که سرایندۀ آن‌ها هستند و سال‌‏ها با آن‌ها زندگی کرده‌اند.پرسش اصلی این تحقیق آن است که تحلیل موضوعی ترانه‌های عامّه تاتی خلخال ما را به چه نکات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در این منطقه می‌رساند؟ این ترانه‌ها به روش میدانی گردآوری شده‌اند. نتیجه تحقیق نشان می‌دهد اشعار عامّه، سندی برای بازشناسی آیین‌ها، روحیات مردم، وقایع سیاسی ـ اجتماعی و دغدغه‌های اقتصادی مردم هر منطقه است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22163_554b4a990f21efe6f39dfbec92d0f057.pdf