دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 سر مقاله 22089 FA Journal Article https://cfl.modares.ac.ir/article_22089_06c35f4da8a8d973fe3c611ec1fb7b49.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 Common Belief of âWind of Zarâ in the Story Collection Fear and Trembling by Gholam-Hossein Saedi باور عامۀ «باد زار» در مجموعه‌داستان ترس و لرزِ غلام‌حسین ساعدی 1 36 22090 FA عظیم جباره ناصرو دانشگاه جهرم زهرا زارعی دانشگاه جهرم Journal Article Beliefs are the basic themes of magical realism. Therefore, correct apprehension of these kinds of stories can clarify and analyze the belief/s from which the stories are originated. Fear and Trembling, written by Gholam-Hossein Saedi, is one of the story collections, which is very difficult to understand, authored in magical realism style. One of the reasons for this difficulty is Saedi's indirect use of this public belief. In this article, the authors want to delve into public beliefs of Zar in this collection in order to have a better understanding of the story. To do so, first, Zar beliefs have been investigated all over the world via library research method, and then the findings are compared against a case study in Hormozgan province through field research. The insiders in that area were interviewed. After that, in a descriptive analytical manner, the elements of beliefs in Zar in the collection story of Fear and Trembling were examined. The research findings show that several elements related to Zar beliefs in this collection have the following pivotal roles: 1) different kinds of Zar wind, the features of its five kinds are evident in the story, 2) the do's and don'ts that those suffering from Zar must observe, 3) Mamazar (the mother of Zar), and Babazar (the father of Zar) are local therapists who treat patients by music and get help from the supernatural forces and local medicines, 4) Hijab ceremony during which patients are treated, 5) music, that is one of the elements of treatment, and 6) the beliefs in mythical creatures (the cradle baby). باورها بن‌مایۀ اساسی داستان‌های سبک رئالیسم جادویی را تشکیل می‌دهند؛ بنابراین درک درست این‌ گونه از داستان‌ها نیازمندِ تبیین و تحلیل باور/ باورهایی است که داستان از آن سرچشمه گرفته است. یکی از مجموعه داستان‌هایی که به‌سبک رئالیسم جادویی در ایران نوشته شده، مجموعۀ ترس و لرز اثر غلام‌حسین ساعدی است که فهم این مجموعه‌داستان با دشواری‌هایی همراه است. یکی از دلایل این دشواری بهره‌گیری غیرمستقیم ساعدی از باور عامۀ زار است. نگارندگان در این جستار کوشیدهاند برای درک دقیق این مجموعه‌داستان، باور عامۀ زار را در مجموعه‌داستان ترس و لرز، بررسی کنند. برای انجام این کار، نخست به‌شیوۀ کتاب‌خانه‌ای دربارۀ باور زار در نقاط مختلف جهان تحقیق شده و سپس یافته‌ها به‌شیوۀ میدانی با نمونۀ موردی آن در استان هرمزگان مطابقت داده شده و با افراد مطلع در این منطقه مصاحبه شده است، سپس به‌شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی، عناصر باور عامۀ زار در مجموعه‌داستان ترس و لرز، بررسی شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که چند عنصر مربوط به باور عامۀ باد زار در این مجموعه‌داستان، نقش محوری دارند: 1. انواع باد زار: که ویژگی پنج نوع از آن‌ها در داستان بارز است، 2. بایدها و نبایدهایی که مبتلایان به باد زار باید رعایت کنند، 3. مامازار و بابازار: درمان‌گرانی محلی که به‌وسیلۀ موسیقی، کمک گرفتن از نیروهای ماورائی و داروهای محلی به درمان بیماران می‌پردازند، 4. مراسم حجاب که در آن بیماران درمان می‌شوند، 5. موسیقی که یکی از عناصر درمان است، 6. باور به موجودات اسطوره‌ای (بچه‌بنینگی).

https://cfl.modares.ac.ir/article_22090_462b7359bda3d8ed2873c091c2f3b367.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 Manifestations of Turkmen Folk Culture in Yurt Novel جلوه‌های فرهنگ عامۀ قوم ترکمن در رمان یورت 37 74 22091 FA محمد دست پیشه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات علیرضا نبی لو دانشگاه قم فرهاد طهماسبی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر Journal Article The folk culture of the Turkmen people, which consists of material and spiritual elements, is important from the sociological, anthropological and psychological points of view. Mirkazemi has compiled an encyclopedia of these elements in Yurt. This research extracts these elements and categorizes them in a library manner and examines them in a descriptive-analytic manner. The socio-cultural origin as a key factor, and other factors such as religion, language, and race from within, and the environment, proximity to ethnic nations, and policies of the governments of Iran and Russia, also affect it from the outside. In the last century, with the establishment of governments, forced settlement, stability and security, literacy, and the passage of time, the mentality and communication have also changed through these elements, the role of which will be examined as well. The climatic color of the work and its realistic style have helped to advance the elements of the novel such as character and characterization, scene and staging, and space and verisimilitude. فرهنگ عامه به‌لحاظ گستردگی حوزه از موضوعات جذاب در شناخت عناصر مادی و معنوی اقوام و از نظر جامعهشناسی، مردمشناسی و روانشناسی مهم است. قوم ترکمن نیز به‌منزلۀ یکی از اقوام ایرانی دارای جذابیت بسیاری در تنوع این جلوههاست. میرکاظمی که سالها معلم روستاهای ترکمنصحرا بوده با کولهباری از تجربیات، دایرۀالمعارفی از این عناصر را در یورت گرد آورده است. در این پژوهش، به‌شیوه کتابخانهای به استخراج این عناصر و دستهبندی آن و با روشی تحلیلی ـ توصیفی به بررسی آنها میپردازیم. از نتایج این پژوهش، تقسیم فرهنگ عامه ترکمن به عناصر مادی و معنوی است که در گذشته خاستگاه اجتماعی ـ فرهنگی به‌منزلۀ عامل مهم، بر شکل و ماهیت این عناصر هویتساز مؤثر بوده است. به‌علاوه، علل و عواملی چون مذهب، زبان و نژاد از درون، و محیط زیست (اقلیم)، هم‌جواری با اقوام و سیاستهای دولت‌های ایران و روس، از بیرون نیز بر آن مؤثر است. در قرن اخیر، با استقرار دولتها، اسکان اجباری، ایجاد ثبات و امنیت، سواد، گذر زمان، تغییر تفکر و ارتباطات دگرگونی در شکل این عناصر تسریع میشود که به بررسی و نقش آنها نیز میپردازیم. به‌علاوه، رنگ اقلیمی اثر و سبک واقعگرای آن که برآیند این عناصر و رنگ اقلیمی است به پیش‌برد عناصر رمان به‌ویژه شخصیت و شخصیتپردازی، صحنه و صحنهپردازی، فضا و واقعیتنمایی کمک شایان کرده است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22091_bec86aeee7d10a957750af645055a115.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 Goal-Oriented Storytelling in the Process of Behavioral Change in Sindbad-Nameh's Fictional Character قصه‌پردازی هدف‌مند در فرایند تغییر رفتار شخصیت داستانی در سندبادنامه 75 112 22092 FA فاطمه طاهری دانشگاه شیراز کاووس حسن لی دانشگاه شیراز 0000-0003-1976-7829 Journal Article A popular media in the past, folktales were used for entertainment purposes. They also played an essential role in education. Education is the basis of awareness and change, and some of these stories are intended to change the intellectual structure and the practical behavior of fictional characters. In other words, such stories have had a therapeutic function. Sindbad-Nameh is one of those surviving stories from the distant past in which narrative possibilities are used to change the existing conditions. This article reads Sindbad-Nameh descriptively, using content analysis method to answer the fundamental question of how the inner stories of Sindbad-Nameh change the protagonist of the story in the process of meaning-making; and why are some narratives unsuccessful in this attempt? The whole body of the narrative tools in Sindbad-Nameh show the progressive process of changing the character's action. They guide the king's mind to self-awareness and self-control and prevent him from making hasty decisions. The structured group of the in-house narratives told by the seven viziers allows the process of changing their target's mind and action, i.e. the king, because they enjoy meaningful suspensions. Like the links of a chain, the viziers’ stories support each other and have a unity of content and structure. The reason may be the long-term goal and the written plan that the viziers are pursuing. On the other hand, the tales of the maiden cannot save the king due to their structural and conceptual disruption, and the lack of intellectual cohesion. These thematic ruptures can also be attributed to the maiden's distress and anxiety. In folktales, a recurring element is women's deception and betrayal, one that is also highlighted in Sindbad-Nameh due to the nature of the story's subject matter بسیاری از داستان‌های ادب عامه افزون‌بر کارکرد سرگرمی و لذت‌بخشی، چونان رسانه‌ای فراگیر در جهان گذشته نقشی مهم در آموزش نیز داشته‌اند. آموزش مبنای آگاهی و تغییر است و برخی از این داستان‌ها با هدف تغییر ساختار فکری و رفتار عملی شخصیت‌های داستانی پرداخته می‌شده‌اند. به‌سخنی دیگر، این‌گونه از داستان‌ها کارکردی درمانی داشته‌اند. سندبادنامه یکی از داستان‌های بازمانده از گذشته‌های دور است که در آن از امکانات روایی برای تغییر شرایط موجود، بهره گرفته شده است. در این مقاله به‌گونه‌ای توصیفی و با روشِ تحلیل محتوا این متن بازخوانی شده است تا به این پرسش بنیادی پاسخ داده شود که داستان‌های درونه‌ای سندبادنامه چگونه در فرایند معناسازی شخصیت داستان را متحول می‌کنند؟ و چرا بعضی از روایت‌ها در این امر، ناموفق‌اند؟ مجموع شگردهای روایی در این اثر فرایند پیش‌رونده تغییر کنش شخصیت را نشان می‌دهند و ذهن پادشاه را تا مرحله خودآگاهی و خودکنترلی هدایت می‌کنند و او را از تصمیم شتاب‌زده خود بازمی‌دارند. گروه ساختارمندِ روایت‌های درونه‌ای که از سوی هفت وزیر بیان می‌شود، به‌دلیل تعلیق‌های معناساز، امکان فرایند تغییر ذهن و کنش روایت‌شنو را فراهم می‌آورند. قصه‌های وزیران هم‌چون حلقه‌های پیوستۀ زنجیر، یکدیگر را حمایت می‌کنند و از وحدت مضمون و ساختار برخوردارند. می‌توان دلیل آن را در هدفی بلندمدت و برنامه‌ای مدون دانست که وزیران درپی آنند؛ درصورتی که قصه‌های کنیزک به‌‌دلیل گسیختگی ساختاری و مفهومی و نداشتن انسجام فکری نمی‌توانند او را نجات دهند. این گسیختگی‌های موضوعی را می‌توان به پریشانی و اضطراب روحی او نیز نسبت داد. یکی از عناصر تکرارشونده در بخشی از قصه‌های عامه نیرنگ و خیانت زنان است که در سندبادنامه نیز به‌دلیل ماهیت موضوع، این بن‌مایه تکراری برجسته شده است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22092_2a63aaefec8b7491fde3ac929c1ffd14.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 The Function of Arabic Formulaic Structures in Mersad al-Ebad کارکرد ساخت‌های قالبی مثلی عربی در مرصادالعباد 113 140 22093 FA حبیب کشاورز دانشگاه سمنان سعیده بیرجندی دانشگاه کاشان Journal Article Molded constructions are parts of linguistic stereotypes that have a particular structure known among linguists on the one hand, and enrich the intended meaning on the other hand. Therefore, the brevity and understanding of meaning is one of the prominent features of these constructions. There are different types of molded constructions, one of which is a proverb. Mersad al-Ebad written by Najm al-Din, as one of the mystical sources in the Persian language, has also used these molded constructions. Proverbial constructions have different functions in the literary works, including brevity, reasoning, explanation, illustration, and emphasis on meaning. The purpose of this article, which has been done through qualitative (analytical-descriptive) method, is to investigate the function of Arabic-shaped molded structures in Mersad al-Ebad. The results of this study showed that the persuasion of the audience, reasoning, justification, and release from blame and reprimand, beautification of words, brevity, strengthening of meaning, and enlightenment are the functions of Arabic proverbs in this book. Furthermore, the emphasis on the concepts and reasoning has been more functional. ساخت‌های قالبی‌شده قسمت کلیشه‌ای زبان هستند که از سویی ساختاری شناخته‌شده درمیان اهل زبان دارند و از سوی دیگر به عمق معنای موردنظر می‌افزایند. بنابراین، ایجاز و تفهیم معنا یکی از ویژگی‌های بارز این ساخت‌هاست. ساخت‌های قالبی انواع مختلفی دارند که مَثل یکی از آن‌هاست. مرصادالعباد نجم‌الدین نیز به‌منزلۀ یکی از منابع عرفانی در زبان فارسی از این ساخت‌های قالبی بهره برده است. ساخت‌های قالبی مثلی کارکردهای متفاوتی در آثار ادبی برعهده دارند که ایجاز، استدلال، تبیین مطلب، تصویرسازی و تأکید معنا از جملۀ آن‌هاست. هدف از مقالۀ حاضر که با روش کیفی (تحلیلی ـ توصیفی) انجام شده، بررسی کارکرد ساخت‌های قالبی‌شدۀ مثلی عربی در مرصادالعباد است. نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش نشان داد که اقناع مخاطب، استدلال، توجیه‌آوری و رهایی از سرزنش و توبیخ، زیباسازی کلام، ایجاز، تقویت معنا و روشنگری، کارکردهای ساخت‌های مثلی عربی در کتاب مذکور به‌شمار می‌روند. در این میان، تأکید مفهوم و استدلال بیشترین کارکرد را در این اثر داشته است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22093_8d37be25170778cefa6d23801922dc97.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 Metamorphosis in Nart-Nameh and One Thousand and One Nights پیکرگردانی در نارت‌نامه و هزارویک‌شب 141 168 22094 FA مریم مرادی دانشگاه علامه طباطبایی محمدرضا حاجی آقابابایی دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article Transformation of the characters in the story is a feature that can be observed in literary texts and generally studied under the heading of “metamorphosis”. Metamorphosis increases the mythical and imaginary aspects of the text and it is a reflection of human being dreams and an image of the bound between imagination and the real world. It could be defined as a creation of the people’s need for dominance over other people, creatures, and phenomena. Analyzing this subject can be useful to figure out the common culture among nations and can be a proper background for studying literal and cultural bounds for it is seen in the literature of several nations. This article studies different types of metamorphosis in Nart-Nameh and One Thousand and One Nights based on a comparative-analytic approach. Nart-Nameh is a collection of myths about bravery of the Nart nation and the heroes of the North Caucasus and the shores of the black sea. These myths go back to two thousand years B.C. that were verbally transferred from one generation to the other. These myths are about the life’s important aspects such as loving motherland, fighting against evil, helping the week, etc. One Thousand and One Nights is one of the brightest eastern myths which is a mixture of Indian, Arabic, and Persian literatures. This article analyses the differences and commonalities in these books considering metamorphosis. دگرگونی‌ شخصیت‌های داستان از مسائلی است که در متون ادبی با عنوان پیکرگردانی بررسی می‌شود. پیکرگردانی بر جنبۀ رازآلودگی متن و خیال‌انگیزی آن می‌افزاید و بازتاب آرزوهای آدمیان، جلوه‌ای از پیوند تخیل با جهان واقع است و زاییدۀ نیاز آدمیان به برتری یافتن نسبت‌به دیگر انسان‌ها و موجودات و پدیده‌هاست. باتوجه‌به اینکه این موضوع در ادبیات ملل مختلف دیده‌ می‌شود، بررسی این موضوع می‌تواند به آگاهی ‌یافتن از مشترکات ‌فرهنگی میان ملت‌ها کمک کند و زمینه‌ای مناسب برای مطالعۀ پیوندهای ادبی و فرهنگی به‌شمار ‌آید. در پژوهش حاضر، انواع پیکرگردانی در نارت‌نامه و هزارویک‌شب به‌صورت توصیفی ـ تحلیلی مطالعه شده ‌است. نارت‌نامه مجموعه افسانه‌هایی است درباره دلاوری‌های قوم نارت‎ و قهرمانان منطقه قفقاز شمالی و سواحل دریای سیاه. قدمت این افسانه‌ها به هزارۀ دوم پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد که به‌صورت شفاهی از نسلی به نسل دیگر نقل شده است. این افسانه‌ها دربارۀ موضوعات مهم زندگی همچون عشق به سرزمین مادری، مبارزه با شروران، یاری ‌رساندن به ناتوانان و ... است. هزارویک‌شب نیز از برجسته‌ترین نمونه‌های افسانه‌های شرقی است که آمیزه‌ای از افسانه‌های هندی، عربی و ایرانی به‌شمار می‌رود. باتوجه به وجود پیکرگردانی در هردو اثر، در این پژوهش، مشترکات و اختلافات این دو کتاب از این منظر بررسی شده‌ است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22094_e58bdc602126f03fcc5739825d2d6a2f.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 The Representation of Dual Attitude towards Nature in the Linguistic and Rhetorical Layers of Barzegari Poems in Bakhtiari Culture بازنمایی نگرش دوگانه به طبیعت در لایه‌های زبانی و بلاغی اشعار برزگری در فرهنگ بختیاری 169 206 22095 FA ابراهیم ظاهری عبدوند دانشگاه شهرکرد و پژوهشکده بختیاریشناسی ابراهیم ظاهری عبدوند دانشگاه شهرکرد و پژوهشکده بختیاریشناسی Journal Article The dual attitude towards the nature of summer and the winter highland pastures in the nomadic life (Yeilaq and Qeshlaq, respectively) is one of the important issues reflected in the Barzegari poems in Bakhtiari culture. The importance of investigating these attitudes is that they shape the way people deal with nature and can lead to positive or negative effects in this regard. Accordingly, the aim of this research is to represent the attitude towards the nature of Yeilaq and Qeshlaq in the linguistic and rhetorical layers of Barzegari poems using documentary-based research. The results from the study show that there is a dual attitude towards the nature of Yeilaq and Qeshlaq in Barzegari poems such that the description of Yeilaq nature is positive, paradise-like, and induces passion, ebullition, and life; but the image of Qeshlaq nature is a negative, ugly, black, and hell-like image that indicates violence. The comparative, complementary, and negated lexical antonym, marked lexicons, places naming, rhyme and repetition music, moods of the verb and adjective, explicit metaphor, personification, simile, and irony have been used to reflect this dual attitude towards nature. نگرش دوگانه به طبیعتِ ییلاق و قشلاق از موضوعهای مهم بازتاب‌یافته در اشعار برزگری در فرهنگ بختیاری است. اهمیت بررسی این موضوع در این است که این نگرشها شیوۀ برخورد افراد را با طبیعت شکل میدهند و میتوانند آثار مثبت یا منفی‌ای در این زمینه درپی داشته باشند. بر این اساس، هدف در این پژوهش بررسی بازنمایی نگرش به طبیعت ییلاق و قشلاق در لایههای زبانی و بلاغی اشعار برزگری با روش اسنادی است. نتایج پژوهش نشان میدهد نگاهی دوگانه به طبیعت ییلاق و قشلاق در اشعار برزگری وجود دارد؛ بهگونهای که توصیف طبیعت ییلاق، مثبت، بهشتآیین و القاکنندۀ شور، جوشش و زندگی است، اما تصویر طبیعت قشلاق، تصویری منفی، زشت، سیاه و جهنمگونه است که بر خشونت دلالت دارد. در این اشعار بیشتر از تقابل واژگانی تفضیلی، کمکی و منفی، واژههای نشاندار، نامگزینی مکانها، موسیقی قافیه و تکرار، وجه فعل و صفت، استعارۀ مصرحه و انسانانگاری، تشبیه و کنایه، برای بازتاب این نگرش دوگانه به طبیعت استفاده شده است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22095_2de71582a218719fe12efcf81a4a3ddc.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 Amber Cow; Cow or Fish? گاو عنبری؛ گاو یا ماهی؟! 207 242 22096 FA حمید پولادی استادیار گروه دروس عمومی و زبان انگلیسی دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود حسین علیقلی زاده استادیار گروه ادبیات فارسی و زبان انگلیسی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی 0000-0002-7018-7240 Journal Article Mythical and legendary creatures such as demons, giants, fairies, etc. have always been widely reflected in Persian works, especially ancient texts. The amber cow is one of these mythical beings that has been mentioned in Persian literature; but the important discussion about this creature is the different and sometimes contradictory descriptions that are clearly seen in most sources, including dictionaries and description of commentators. In fact, none of these sources can provide a clear and accurate description of this unknown creature. In most dictionaries, encyclopedias of animals, and words and compositions dictionaries of the poets' works, this sea cow by mistake has been considered as a kind of fish, called (in French) cachalot or Cachalo, and consequently, several commentators have erred in their descriptions of this strange creature. Accordingly, in this research, the authors try to clarify the ambiguities related to the folk tale of this legendary animal by collecting documents from various sources, presenting evidence from the poetry of different poets, discussing each of them, and providing a coherent and definite description of the nature of this mythical animal based on newly discovered points. موجودات اساطیری و افسانه‌ای همواره در متون ادب فارسی بازتابی گسترده داشته است. گاو عنبری یکی از این موجودات افسانه‌ای است که در ادب فارسی از آن سخن به میان آمده است. نکته‌ای که دربارۀ این جانور افسانه‌ای و داستان مربوط به آن قابل تأمل است، توصیفات مختلف و گاه متضادی است که در بیشتر منابع، اعم از فرهنگ‌های لغت و شروح شارحان، آشکارا به چشم می‌خورد؛ درواقع در هیچ یک از این منابع نمی‌توان به توصیف درست و روشنی از این موجود ناشناخته دست یافت. در بیشتر لغت‌نامه‌ها و فرهنگ‌نامه‌های جانوران و فرهنگ‌های مربوط به لغات و ترکیبات دیوان شاعران، به‌اشتباه این گاو دریایی را نوعی ماهی، به‌نام کاشالو یا کاشالوت، دانسته‌اند و به‌تبع آن شارحان متعددی نیز در شروح خود در بیان ماهیت اصلی این موجود عجیب‌الخلقه به راه خطا رفته‌اند. بر این اساس، نگارندگان در این پژوهش برآنند تا با گردآوری مستندات از منابع گوناگون و با ارائۀ شواهدی از شعر شاعران مختلف و بحث و بررسی هر یک از آن‌ها، نقاط مبهم مربوط به داستان عامیانۀ این جانور افسانه‌ای را روشن سازند و با استناد به نکته‌های نویافته، توصیف منسجم و معینی از ماهیت اصلی این گاو عنبرزا به‌دست دهند.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22096_61b80b3c2e4d6c208f2c634ae5816887.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 Discourse Analysis of the Representation of Folk Poems in the Satire Stories of Houshang Moradi Kermani تحلیل گفتمانی بازنمایی اشعار عامه در داستان‌های طنزآمیز هوشنگ مرادی کرمانی 243 276 22097 FA حسن ذوالفقاری استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران فاطمه داشن دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران نجمه دری دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران ناصر نیکوبخت استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-9157-2682 Journal Article Using various types of folk literature, including folk poems is the main feature of Houshang Moradi Kermani 's works, as the use of folk poems and satire are some of the important aspects of the author's style. Accordingly, in the present study, the representation of Kermani's folk poems is analyzed based on Van Leeuwen's theory of discourse analysis in six satirical fiction works. A descriptive-analytical method has been used for the study. Van Leeuwen's view is based on a study of social agents. According to exclusion and inclusion components of this article, it was found that the main agents of folk poems in Houshang Moradi Kermani's satirical fictions are usually mentioned and in most cases, the villagers are active agents. People with more urban origin besides children and adolescents often have more passive roles. In some cases, women play a passive role while in other cases an active one. The use of impersonalization, personalization, and determination components are also observed in the imagination of folk poem which determine the author's emphasis on the role of villagers in preserving folk poems. یکی از نویسندگان حوزۀ کودک و نوجوان ایران، هوشنگ مرادی کرمانی است که بیش از دیگر نویسندگان به فرهنگ مردم در آثارش توجه آگاهانه داشته است. وی در بیشتر آثارش از انواع ادبیات عامه ازجمله اشعار عامه بهره گرفته است؛ به‌گونه‌ای که کاربرد اشعار عامه و طنز از ویژگی‌های مهم سبک این نویسنده است و بازتاب این اشعار در هر کدام از داستان‌های طنزآمیز وی نیز به‌گونه‌ای خاص است؛ با توجه به این امر در پژوهش حاضر بازنمایی اشعار عامه در شش اثر داستانی طنزآمیز هوشنگ مرادی کرمانی برمبنای نظریۀ تحلیل گفتمانی ون لیوون کانون توجه بوده و از روش توصیفی ـ تحلیلی برای بررسی و تحلیل استفاده‌ شده است. دیدگاه ون لیوون برپایۀ بررسی کنشگران اجتماعی شکل ‌گرفته است. وی مؤلفه‌های مختلفی را برای بررسی این کنشگران ارائه می‌دهد. در این جستار با توجه مؤلفه‌های حذف و ذکر مشخص شد کنشگران اصلی اشعار عامه در آثار داستانی طنز هوشنگ مرادی کرمانی، معمولاً ذکر می‌شوند و در بیشتر موارد روستاییان کنشگر فعال هستند و افرادی با اصالت شهری بیشتر نقش پذیرنده و منفعل را دارند. همچنین کودکان و نوجوانان نیز معمولاً در نقش پذیرنده و منفعل ظاهر می‌شوند. زنان در برخی موارد نقش منفعل و در برخی موارد نقش فعال را بر دوش می‌کشند. مؤلفۀ تشخص‌زدایی و تشخص‌بخشی و تعیین ماهیت نیز در بازنمایی کنشگران اشعار عامه دیده می‌شود که تأکید نویسنده بر نقش روستاییان در حفظ اشعار عامه را نشان می‌دهد.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22097_360dda69b3c87be20a0f87da3367b416.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 The Content Analysis of Tabriz Epitaphs تحلیل محتوای گورنوشته‌های شهر تبریز 277 320 22098 FA علی رضاقلی فامیان دانشیار گروه زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه پیام نور 0000-0003-4706-3378 ماندانا کلاهدوز محمدی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران, مینا کلاهدوز محمدی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر Journal Article Graveyards are historical and cultural sites that display the language and identity of the dead in a specific context. Epitaphs can be considered a prosperous source of linguistic information rarely mentioned in cultural studies. Therefore, to study the theme and content of epitaphs, authors photographed 915 tombstones (Persian and Turkish) of Tabriz graveyards within a field study. Then, using content analysis, the authors examined the epitaphs based on micro and macro tools. Due to not including the date of birth in some epitaphs, the death year was considered 1941 to 2020. At the first glance, it seems that the epitaphs have the same content in terms of having the deceased's name, date of death, and birth. However, the present study's findings revealed that some elements such as identity, the cause of death, moral message, and micro tools are used to create original and unique epitaphs. On the other hand, the findings indicated the low presence of the Turkish language in Tabriz epitaphs. آرامستان‌ها مکان‌هایی تاریخی و فرهنگی هستند که زبان و هویت مردگان را در بافت مشخصی به‌نمایش می‌گذارند. گورنوشته را می‌توان منبع بسیار غنی از اطلاعات زبانی درنظر گرفت که در مطالعات فرهنگی کم‌تر سخنی از آن‌ها به‌میان آمده است. بنابراین، با هدف بررسی درون‌مایه و محتوای گورنوشته در خلال مطالعه‌ای میدانی از ۹۱۵ گورنوشته (فارسی و ترکی) آرامستان‌های تبریز عکس‌برداری شد. سپس با بهره‌گیری از تحلیل محتوا گورنوشته‌ها از منظر ابزارهای خرد و کلان بررسی شدند. به‌دلیل درج نشدن تاریخ تولد در برخی از گورنوشته‌ها تاریخ وفات ۱۳۲۰ تا ۱۳۹۹ مدنظر بود. گرچه در نگاه اول به‌نظر می‌رسد گورنوشته‌ها از منظر دارا بودن نام فرد متوفی، تاریخ وفات و تولد محتوایی یکسان دارند، ولی یافته‌های تحقیق حاضر نشان از بهره‌گیری ابزارهای کلان همچون هویت، علت فوت، پیام اخلاقی و ابزارهای خٌرد برای خلق محتوایی بدیع و منحصربه‌فرد متوفی دارد. از سوی دیگر یافته‌ها حاکی از حضور کم‌رنگ زبان ترکی در مضامین گورنوشته‌های تبریز است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22098_1b2294fb4080ec50d3f2e3143a558e43.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 9 40 2021 08 23 Folk and Folklore in Rumi's Masnavi عام و عامه در مثنوی مولانا 321 354 22099 FA امید ذاکری کیش استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان Journal Article One of the most important developments that took place with the spread of mysticism and Sufism in Persian literature, especially in long mystical verses, was the attention towards folk culture and literature. In this sense, Rumi's Masnavi is a reflection of the folk culture, language, and customs. Contrary to this prominent characteristic, the terms folk and folklore have always been used in Masnavi with a negative connotation. However, one needs to seek whether Rumi uses this term to refer to a certain social class, or a certain character, behavior or attitude which makes him use it for a certain person or group. This descriptive-analytical paper addresses the status of the term folk in Masnavi. The findings indicate that the term does not necessarily imply the common people of the society. Certain attitudes that judge based on the superficialities and common sense are the main referents of the term in Masnavi. The transcendent spiritual condition may well have existed among the most common people; however, the superficial and shallow attitude may be common to the elites, philosophers, and even mystics who have not yet reached the status of Magham. یکی از مهم‌ترین تحولاتی که با گسترش عرفان و تصوف در ادبیات فارسی به‌ویژه در منظومه‌های بلند عرفانی، ایجاد شد این بود که فرهنگ و ادبیات عامه مورد توجه قرار گرفت. مثنوی مولانا از این نظر آینۀ تمام‌نمای فرهنگ، زبان و آداب و رسوم عامه است. علی‌رغم این ویژگی برجسته، اصطلاح «عام» و «عامه» در مثنوی همواره با بار معنایی منفی به‌کار رفته است. پرسشی که مطرح می‌شود این است که آیا مولانا در به‌کار بردن این اصطلاح، طبقۀ اجتماعی خاصی را درنظر دارد یا منش و رفتار و نگرش مشخصی باعث می‌شود که وی این کلمه را دربارۀ فرد یا گروه خاصی به‌کار ببرد. در این مقاله که به روش توصیفی ـ تحلیلی نوشته شده، جایگاه این اصطلاح در مثنوی بررسی شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که منظور از عام و عامه در مثنوی لزوماً مردم کوچه و بازار نیست؛ نگرش‌های خاصی که با توجه به ظواهر مادی و براساس حس ظاهربینی قضاوت می‌کنند مصداق اصلی عام و عامه در مثنوی هستند. احوال متعالی معنوی، ای بسا در بین عامترین مردمان وجود داشته باشد و برعکس نگرش ظاهربینی ممکن است در بین طبقۀ فرزانگان و فیلسوفان و حتی عارفانی که به مرحلۀ مقام نرسیده‌اند نیز باشد.

https://cfl.modares.ac.ir/article_22099_050cb9ed012553ba17b834300d37e4d6.pdf