دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 3 6 2015 10 23 Double Contrasts in Folk Stories تقابل‌های دوگانه در داستان‌های عامه 1 21 21766 FA مریم شریف نسب استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Journal Article Folk stories have come from the ventricle of populace, because they are comprehensive mirror of habits, manners and tempers of populace. Then we could barely observe living culture of people. One of the ways for reading texts (among them folk texts) is the discovery of hidden reciprocities in the texts. Extracting reciprocities make the texts, hidden layers accessible. According to Drida, this oppositeness is in hierarchy and step – by- step form. In other words, one part is considered superior, and is not only “natural and apparent” but also totally “cultural”. Therefore, we could attain important points about supportive ideology of text through getting the inner reciprocities of any text and distinction of the superior part. In this essay, the inner texts of two folk and famous stories (Shangool and Mangool and Bewildered Nightingale) are contrastively considered on the base of the most famous and detailed narrations. This consideration indicates that folk stories are truthful to the inner contrasts, and recognizing each part of the contrasts leads to better comprehension of the opposite part positions and traits (for example, woman’s position against that of man or mother against stepmother, etc.). In these stories, the narrator mobilizes all story parts to provide the addressee with his desired result, and stimulate cultural and cogitative beliefs to make it evident and logical داستان‌های عامه از بطن توده برآمده‌اند، به همین سبب آینه تمام‌نمای عادات، آداب و خُلقیات مردم عامه‌اند و با بررسی آن‌ها می‌توان فرهنگ زیستیِ مردمان را بی‌نقاب و صورتک دید. یکی از روش‌های خوانش متون و ازجمله متون عامه، کشف تقابل‌های پنهان در متن است؛ زیرا با استخراج این تقابل‌ها می‌توان به لایه‌های مستتر در پسِ ظاهرِ متن دست یافت. این تقابل‌های درون‌متنی، به اعتقاد ژاک دریدا، سلسله‌مراتبی و پله‌کانی هستند؛ یعنی همواره یک جزء برتر از جزء دیگر پنداشته می‌شود و این برتری نه «بدیهی و طبیعی»، بلکه کاملاً «فرهنگی» است؛ بنابراین با یافتن تقابل‌های درون هر متن و با تشخیص اینکه کدام جزء، ممتاز شمرده می‌شود، می‌توان به نکات مهمی درباره اندیشه‌ای که متن از آن حمایت می‌کند، دست‌یافت. در این مقاله دو داستان مشهور عامه، «شنگول و منگول» و «بلبل سرگشته»، بر اساس مشهورترین و مفصل‌ترین روایتشان از نظر تقابل‌های درون‌متنی بررسی شده‌اند. این بررسی نشان می‌دهد که داستان‌های عامه به‌عنوان متونی که پایانِ باز ندارند، بیشتر در تقابل‌های درونیِ خود صادق‌اند و با شناخت هر جزءِ تقابل، جایگاه و ویژگی جزء مقابل بهتر شناخته می‌شود. در این داستان‌ها راوی با بسیج‌کردن همه اجزای داستان، نتیجه مورد نظر خود را در اختیار مخاطب می‌نهد و با تحریک باورهای فرهنگی و فکریِ او، این نتیجه را برای مخاطب «بدیهی» و «منطقی» می‌سازد.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21766_cc88ced1e298d32dcad4c0aff35ab56f.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 3 6 2015 10 23 The Place of Family and Woman in Bakhtiari Proverbs جایگاه زن و خانواده در ضرب‌المثل‌های بختیاری 21 43 21767 FA ابراهیم ظاهری عبده وند دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد حمید رضایی استادیار دانشگاه پیام نور شهرکرد Journal Article Examining proverbs can be influential to know different aspects of every culture because the culture of every nation and group is illustrated in its proverbs. The goal of this research is to study the position of family and woman in Bakhtiari proverbs with Feminism critical view. The research methodology is to analyze qualitative content. In these proverbs, women have supreme, inferior and equal position with men. When we talk about private matters, women are holy creatures and superior to men. In public and social proverbs, women are inferior to men. In general proverbs, women’s positions are equal to those of men. In most proverbs, men are dominant, and desirable ideas in the society are institutionalized for men. Marriage, criticizing polygamy, knowledge before marriage, ways to know spouse, and family related subjects are reflected in these proverbs. بررسی ضربالمثلها در شناخت جنبههای مختلف فرهنگ مردم نقش مؤثری دارد؛ زیرا در آن‌ها، فرهنگ هر قوم و ملتی به‌تصویر کشیده می‌شود. هدف از این پژوهش، بررسی خانواده و جایگاه زن در ضربالمثلهای بختیاری با رویکرد نقد فمینیستی است. در ضربالمثلهای بختیاری زن گاه جایگاه فرادست، گاه فرودست و گاه برابر با مردان دارد. وقتی سخن از مسائل درون خانه و حیطۀ خصوصی به‌میان می‌‌آید، زن موجودی قدسی و فراتر از مرد است و در ضربالمثلهایی که از حیطۀ عمومی و جایگاه اجتماعی افراد بحث میشود، زن جایگاه فرودستی نسبت به مردان دارد. در ضربالمثلهایی که از مسائل عام زندگی سخن گفته میشود، جایگاه زنان با مردان برابر است. همچنین در بسیاری از این ضربالمثلها، نگاه مردسالارانه حاکم است و اندیشههای مطلوب جامعۀ مردسالار برای زنان نهادینه می‌شود. ازدواج، مذموم‌شمردن چندهمسری، شناخت همسر پیش از ازدواج، نحوۀ شناخت همسر و وظایف زوجین، ازجمله مسائل مربوط به خانواده هستند که در مَثلهای بختیاری انعکاس یافته‌اند.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21767_cdeeafb8118bb5cf2fd45b00d389e03a.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 3 6 2015 10 23 The Color Displays in Southern Taleshi Folk Songs جلوه‌های رنگ در ترانه‌های عامه تالشی جنوبی 43 75 21768 FA محرم رضایتی کیشه خاله دانشگاه گیلان - دانشکده ادبیات وعلوم انسانی - گروه زبان وادبیات فرشته آلیانی کارشناس‌ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان Journal Article In modern psychology, “colors” are considered among the standards for evaluating personalities. They could be regarded a great and significant source for subjective readings and the analysis of mental characteristics, both national and ethnical. From the psychology of the applied colors in different literary works in every ethnicity, delicate and spectacular points could be gained and in this way, a bridge, about the characteristics of the same people between psychology knowledge and folklore literature could be created. In this article, along with studying the aesthetical and artistic characteristics of the love songs of Talesh ethnicity, we try to analyze its colors with the eight functional colors of Max Lüscher’s color tests in order to realize some of the psychic-mental characteristics of the people of this region (Talesh) from the words of the unknown composers of their songs. The research method is descriptive-analytic, and the information gathering method is both field- and library- based. In this study around 50 Taleshian love songs in which different kinds of colors are used, from the most frequent colors to the least used ones, were analyzed. The results indicated the psychic-mental characteristics of the people of the region in exposing beliefs and emotions, pressures, sensibilities, disappointments, joys, etc در روانشناسی نوین، رنگها یکی از معیارهای سنجش شخصیت‌ به‌شمار میآیند و می‌توانند منبع غنی و مفیدی برای خوانشهای ذهنی و تحلیل ویژگیهای روحیِ هر قوم و ملتی باشند. از بررسی روانشناسی رنگهای بهکار رفته در آثار مختلف ادبیِ هر ملت، میتوان به نکات ظریف و منحصر‌بهفردی از ویژگی‌های رفتاری آن‌ها دست یافت و از این طریق، پلی بین دانش روانشناسی و ادبیات عامه ایجاد کرد. در این مقاله سعی داریم ضمن بررسی خصوصیات زیباییشناختی و هنری ترانههای عاشقانه قوم تالش، به تحلیل رنگهای آن براساس هشت رنگ کارکردی آزمایش ماکس لوشر بپردازیم تا از زبان سرایندگان گمنام این ترانهها به برخی از ویژگیهای روحی-روانی مردم منطقه پی‌ببریم. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی، و شیوه گردآوری اطلاعات، میدانی و‌ کتابخانه‌ای است. در این بررسی حدود 50 ترانه عاشقانه تالشی که در آن‌ها انواع رنگ به‌کار رفته- از پربسامدترین رنگ‌ها تا کمترین آن‌ها- تحلیل و بررسی شده‌اند. یافته‌های این پژوهش خصوصیات روحی-روانی مردم منطقه را در بروز اعتقاد و احساسات، فشارها، حساسیت‌ها، ناکامیها، شادیها و ... نشان میدهد.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21768_79ad6a5eae2eac1f159b0ea9b2d726c0.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 3 6 2015 10 23 Charbeyti; the Continuation of Traditional Oral Poems چاربیتی: ادامۀ سنت شعر شفاهی در ایران 75 113 21769 FA غلامرضا بهرامپور دبیر ادبیات.شهر طرقبه Journal Article Tetrastichous is a sort of common oral poetry in the villages of Khorasan, which can be considered the developing form of those three hemistich or tetrastichous of Sassanian's periods. This paper, by searching different evidences, indicates, that this type of poem in its early stages has been only a syllable, and by emergence of iambic poetry has enjoyed rhythm. By comparing 2000 of written Tetrastichous and variety of recorded cases in the villages of Khorasan, the structure of repeating this type of poem has also been specified that we will point to some of these evidences. Also, we will discuss about the structure of these Tetrastichouses and specify the reason of this oral tradition’s continuity; a tradition that still exists among the rural poets and musicians. At the depth of the discussion, we will discuss indissoluble link of this type of poem with music. In the section of outside form, we will indicate the variation of rhyme in this type of popular poem, and finally, we will point, in the domain of thought and emotion, to the reasons of shaping this type of poem, especially among the villagers and the masses چهاربیتی گونه‌ای از شعر کهن ایرانی و به باور نگارنده ادامۀ همان سه‌بیتی‌ها یا سه‌خشتی‌های قدیم ایرانی است با وزنی تقریباً هجایی که به‌مرور وزن عروضی یافته است. ساختار این‌گونه شعر بنابر شواهد بسیاری که در دست است، بر مبنای نوعی تکرار استوار است. محتوای چهاربیتی‌ها هم بیشتر ساده و بدوی است و از‌سویی با موسیقی پیوندی ناگسستنی دارد که به همین دلایل می‌توان آن را فرزند شعر کهن و بازماندۀ شعر هجایی دانست. در این گفتار با اشاره به شواهد و نظراتی که از محققان به‌جا مانده، بنا داریم تا اثبات کنیم این گونۀ ادب عامه تداوم «سنت شعر شفاهی» است که خوشبختانه دگردیسی خود را در شواهد بسیاری حفظ کرده و پیوستگی تاریخی سنت موسیقی ایرانی، خاصه در بین مردم روستاها، آن را همچون عتیقه‌ای گران‌بها محفوظ داشته است تا برای بررسی شعر ایرانی قبل از اسلام، پژوهشگران ایرانی و غیرایرانی، مشروط به عدم تعصب، منابع کافی در دست داشته باشند

https://cfl.modares.ac.ir/article_21769_4aa4ea2242e37a3ccc67f8516fb21ecd.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 3 6 2015 10 23 Analysis of Form of Naghize in Aghayed al Nesa چرایی و چگونگی ساختار نقیضه پردازی در کتاب عقایدالنسا 113 137 21770 FA زینب عرب نژد دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی محمدرضا نصراصفهانی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان غلامحسین شریفی ولدانی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان محسن محمدی فشارکی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان 0000-0002-1407-6730 Journal Article Aghayed al Nesa written by Agha Jamal Khansari is one of the precious works pertaining to the folk literature. This book is regarded as one of the important sources to know about women in the Safavid period. Not only This book reflects women’s beliefs and behavior but also the relation among women and others in the society. Regardless of its conceptual importance, the book has a major structural feature. It has been composed in parodic form. Parody is one of the neglected satire forms and needs to be studied more. Study and analysis of this text will be done by reference to the first and second sources, and will show its value and importance عقایدالنسا تألیف آقاجمال خوانساری یکی از ارزشمندترین رسائلی است که به حوزۀ ادبیات عامه تعلق دارد. این رساله از نظر محتوا ارزش فراوانی در شناخت زنان و به‌ویژه زنان عصر صفوی دارد. اگرچه در این اثر به رفتار و آداب زنان در ارتباط با دیگران، تعریض و انتقاد شده است؛ اما محتوای آن تنها بیانگر روابط و عادات زنان نیست، بلکه اهمیت بسیاری در شناخت اجتماع آن دوران و روابط حاکم بر افراد جامعه دارد. گذشته از اهمیت محتوایی، این اثر از نظر ساختار نیز ویژگی منحصر‌به‌فردی دارد. شیوۀ روایت در این کتاب به سبک نقیضه‌پردازی است. نقیضه‌پردازی یکی از روشهای طنزپردازی است که چندان به آن توجه نشده است. تحلیل این اثر با استناد به منابع موجود و نیز با هدف روشن‌شدن ارزش محتوایی و ساختاری این اثر است. از آنجا که ساختار نقیضی این اثر به یاری نقض و قلب محتوایِ رسائل عملیه نگاشته شده، نگاهی اجمالی به محتوای آن نیز بایسته است. بررسی انواع نقیضه، کارکرد این تکنیک و هدف کاربرد این روش، مسائلی هستند که در نوشتار حاضر بدان‌ها خواهیم پرداخت. این رساله از دو جنبۀ محتوا و ساختار از منابع ارزشمند ادبیات عامه شمرده میشود

https://cfl.modares.ac.ir/article_21770_c7b591af74393bac468f20e73f66fc6a.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 3 6 2015 10 23 The Folk Words and the Contemporary Poetry واژگان عامه در شعر معاصر(نگاهی به چگونگی تبدیل واژه‌های عامه و محلی به شاخصه‌ای سبک‌شناختی در شعر معاصر) 137 155 21771 FA عیسی امن خانی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گلستان منا علی مددی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گنبد کاووس Journal Article One of the stylistic featuers of contemporary poetry is usage of local and folk words. We can say that in the contemporary poetry, the difference between the literary and non-literary words has been eliminated. Most of contemporary poets (Nima, Shamloo, Forooq,….) used these words in their poetry, and showed that the words are equal, and putting them in unequal category is not correct. The most important reason of this exchange is the modern discourse placed in the contemporary period. In the pre- modern period that its pre-supposithon is unequality, the language is unequale too (literary and non-literary words), and just the word’s can enter the poetry that are known appropriate in the top of the word's pyramid. So the folk and local words can not enter to poetry. But when the modern discourse and its presupposithon, (equality) was placed in the contemporary period, the difference between the literary and non-literary words was eliminated too. So the words (folk and literary) found equal value, and the poets as Nima and others used theme in their poetry یکی از شاخصه های زبانی شعر معاصر کاربرد واژگان عامه و محلی در آن است، تا آنجا که میتوان گفت در شعر معاصر (نیمایی، سپید و ... ) دیگر آن تمایزی که قرنها میان واژگان ادبی و غیر ادبی (عامه، محلی، بازاری و ... ) وجود داشت، دیده نمیشود. بسیاری از شاعران معاصر (نیما، فروغ فرخزاد، احمد شاملو و ... ) با کاربرد این واژهها در شعر خود نشان دادند که در نظر آن‌ها واژهها ارزشی برابر دارند و تقسیم و طبقهبندی آن‌ها به ادبی و غیر ادبی (عامه، محلی و ... ) منطق درستی ندارد. اصلیترین دلیل تغییر نگاه به واژههای عامه و محلی را باید در استقرار گفتمان مدرن جستوجو کرد؛ در گفتمان پیشامدرن ـ که پیشفرض آن نابرابری و نگاه سلسلهمراتبی به جهان است ـ زبان نیز ناگزیر خصلتی طبقاتی و نابرابر (ادبی و غیر ادبی) پیدا میکرد و تنها واژگانی شایستۀ شعر شناخته میشدند که در رأس هرم (ادبی و نه عامه) باشند. بر این اساس، دیگر در شعر جایی برای واژگان عامه و ... وجود نداشت؛ حال آنکه با استقرار گفتمان مدرن و پیشفرض آن، برابری، نه‌تنها تمایز و نظام طبقاتی واژهها از بین رفت، بلکه تمام واژگان چه عامه و چه غیر آن، ارزشی برابر پیدا کردند و شاعرانی چون نیما، فروغ و ... این واژگان را به شعر خود وارد ساختند

https://cfl.modares.ac.ir/article_21771_69a278df0e948bfa4fdfcfcbda822c73.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 3 6 2015 10 23 Linguistic Features of Jebheh Frontwar (Iraq and Iran) Subculture ویژگی‌های گونۀ زبانی خرده‌فرهنگ جبهه 155 182 21772 FA محبوبه شمشیرگرها سازمان اسناد و کتابخانه ملی Journal Article Persian language is not used in the same way in different geographical areas, historical periods & social contexts as other languages are. So always Persian language has had some varieties with some difference in words, sounds and grammars. Stable and unstable sub-cultures that are formed in the scope of Persian language are the most important factors to the occurrennce of the social varieties. War front in Iran, as an example of small community, is a particular sub-culture with behavioral, written and oral dimensions, and most significant part of it is collected in the book named "An Encyclopedia of the war front''. This descriptive analytical article tries to present a slight part of oral culture of the war front with emphasise on the linguistic aspect of contemporary Persian language. The most important section of oral cultures are the idioms, explanations and proper names that many of them have been collected in the first volume of the mentioned book. As we know, the features of this language are mainly related to the vocabulary level; so in this paper, our consideration is to the first volume of this book, and after a brief speech about the varieties of Persian language and common language in the culture of war front in Iran, some examples are taken briefly زبان فارسی مانند دیگر زبان‎ها، در همۀ حوزه‏های جغرافیایی، دوره‏های تاریخی و بافت‏های اجتماعی یکسان به‌کار نمی‏رود. خرده‏فرهنگ‏ها را می‌توان از عوامل مهم بروز تنوع‏ اجتماعی دانست که در گسترۀ رواج زبان فارسی شکل گرفته‏ و به صورت پایدار و ناپایدار در به‌وجود آوردن «گونه‌های زبانی» مؤثر واقع شده‌اند. جبهه‎های دفاع مقدس در ایران، به‌منزلۀ جامعه‏ای کوچک، خرده‏فرهنگ‌هایی با ابعاد رفتاری، نوشتاری و گفتاری خاص داشتند که بخشی از آن در مجموعۀ فرهنگ‌نامۀ جبهۀ انقلاب اسلامی ایران در جنگ تحمیلی گردآوری شده است. در این مقاله که به روش توصیفی-تحلیلی است، سعی شده است با تأکید بر لزوم شناخت گونه‏های مختلف زبان فارسی در دورۀ معاصر و ضرورت توجه به مقولات فرهنگی عرصۀ جنگ تحمیلی/دفاع مقدس، به گوشه‏ای از فرهنگ گفتاری جبهه از جنبۀ زبان‏شناختی توجه شود.مهم‏ترین و فراگیرترین نمود فرهنگ گفتاری جبهه را می‏توان در سطح واژگانی کلام دانست. بخشی از اصطلاحات، تعابیر و اعلام این فرهنگ در جلد اول فرهنگ‌نامۀ جبهه گردآوری شده که در این نوشتار پس از بیان مختصری دربارۀ گونه‎های زبان فارسی و گونۀ رایج در فرهنگ جبهه، به برخی شواهد آن اشاره شده است. طنز و مطایبه، بن‌مایۀ غالب وضع اصطلاحات در گونۀ زبانی جبهه است. این گونه پس از پایان جنگ و رنگ‌باختن تدریجی فرهنگ جبهه، تا حد زیادی کاربرد و رواج خود را از دست داده است

https://cfl.modares.ac.ir/article_21772_783919a58a6cea9b67089921677bb689.pdf