دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 2 4 2014 12 22 Studyinf the Beliefs and Elements of Folk Literature in Souvashoun Novel by Simin Daneshvar باورها و عناصر ادبیات عامه در رُمان سووشون 1 26 21752 FA غلامرضا کافی دانشگاه شیراز زهره عامری دانشگاه شیراز Journal Article 1970 01 01 Human beliefs are important because they are considered as the primary capitals of folk literature. The significance of folk literature is due to the fact that it is the foundation of refined and cultured literature. The sociopolitical novel “Souvashoun”, which placed its author Simin Daneshvar with other great Iranian novelists due to its fame, is a combination of literary scholarship, collectivism and pluralism; proof of beliefs and elements in the folk literature mentioned in this work is not a shortcoming, rather it is a piece of evidence showing eloquence and rhetoric. Contemplating this work of literature, the present article come up with the pieces of evidence showing the manifestation of beliefs and folk literature elements, as well as such folk beliefs as totem, taboo, fetishism, animism, manna, noma and superstition, which are primarily described and defined. Then several instances of such beliefs are extracted from the text. Specifications and functions of the folk literature are noted, and the narrative literature’s status as well as Souvashoun and its position are explained. It is also proved that Souvashoun, apart from its pluralism, is free from many unpleasantnesses of its contemporary prose like immeasurable vulgarity, fanaticism and senseless modernisms. رمان سیاسی- اجتماعی سووشون که با شهرت خود، سیمین دانشور را در کنار بزرگان داستان‌نویسی ایران قرار داده، افزون‌بر خصلت جمع‌گرایی و توده‌اندیشی، مجموعه‌ای از ادبیات و باورهای مردم ایران است. توجه به فرهنگ و ادبیات عامه در اثر دانشور نه‌تنها عیب نیست، بلکه در نوع خود بیانگر بلاغت و سخندانی اوست. مقالۀ حاضر به بررسی عناصر ادبیات و باورهای عامه در این اثر می‌پردازد. در این پژوهش باورهای عامه نظیر توتم، تابو، فتی‌شیزم، آنیمیزم، مانا، نوما و خرافه ابتدا تعریف و تشریح شده‌اند، سپس شواهد آن از متن ارائه گردیده است. در مقدمه ویژگی‌ها و کارکردهای ادبیات عامه و سپس وضعیت ادبیات داستانی و موقعیت سووشون و جایگاه آن در فرهنگ مردم بیان شده است. سووشون با وجود خصلت توده‌گرایی، بسیاری از معایب نثر معاصرانش، نظیر رکاکت بی‌حد، تعصب و تحزب و تجددگرایی‌های بی‌معنی را ندارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که سووشون موفقیت و اقبال خود را مدیون به‌کارگیری همین عناصر و باورهاست. البته دانشور هریک از این عناصر را برای اثرگذاری بیشتر بر مخاطب، با اغراق و غلو همراه کرده و آن را دست‌مایه‌ای برای پرورش مطلب و غنای اثر قرار داده است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21752_4e91896d95a8e2468961d0a1cc72b306.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 2 4 2014 12 22 Studying the Beliefs and Elements of Folk Literature in Souvashoun Novel by Simin Daneshvar بررسی آیین حنابندان از دیرباز تاکنون (مطالعۀ اسنادی 10 منطقه در ایران) 27 55 21753 FA جلال الدین رفیع فر استاد مردم شناسی دانشگاه تهران خدیجه کماللو مردم شناسی دانشگاه تهران Journal Article 1970 01 01 Henna is a plant with natural binary attraction including nice color, and specific properties, which has popularity and application among the nations and tribes. This plant has ornamental and medicinal properties. In addition, it is one of the most applicative cases in celebrations and racial customs. Henna is used in Hennabandan (an old custom in the ancient history of Iran). This celebration has been held on specific customs in different parts of Iran since the previous centuries because of insignificant customs and geographical positions of different areas in Iran. Most of these customs have the same origin, and their executive methods are similar. Although some customs have the same origin, they are held with different methods. This article compares the Hennabandan custom of ten towns and villages in Iran by using documentary way and studying the books and articles written about this typical custom and the applications of Henna in the culture of Iranian people. Final results are achieved through functionalism and diffusionnism. حنا گیاهی است با جاذبههای دوگانۀ طبیعی شامل رنگ زیبا و خواص کم‌نظیر که در بین بیشتر اقوام و ملل محبوبیت و کاربرد دارد. این گیاه افزون‌بر داشتن خواص دارویی- زینتی، یکی از مواد پرکاربرد در جشنها و آیین‌های خانوادگی و قومی است. یکی از موارد استعمال حنا در جشن حنابندان است که ریشه در تاریخ کهن ایران دارد. از سدههای پیشین تاکنون این جشن به‌سبب وجود خرده‌فرهنگ‌ها و موقعیت‌های جغرافیایی، در قسمت‌های مختلف ایران با آیینهای ویژهای برگزار می‌شود. بسیاری از این آیینها ریشههای مشترک و شیوههای اجرایی یکسانی دارند و برخی دیگر با وجود ریشههای مشترک، با شیوههای متفاوتی برگزار میشوند. در این تحقیق با روش اسنادی و با مطالعۀ کتابها و مقالاتی که دربارۀ آیین نمادین حنا و دیگر کاربردهای آن در فرهنگ مردم ایران نوشته شده، به مقایسۀ آیین‌های حنابندان در 10 منطقۀ ایران پرداخته شده و در‌نهایت، به کمک نظریه‌های کارکرد‌گرایی و اشاعۀ فرهنگی نتایج نهایی به دست آمده است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21753_3939e1a6347fb39e7ad765f88bf33a14.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 2 4 2014 12 22 Study of Magic Vicinity in Folk Proverbs بررسی جادوی مجاورت در امثال عامیانه 56 82 21754 FA علیرضا اسدی دانشگاه ایلام محمدرضا خمان دانشگاه ایلام Journal Article 1970 01 01 Since, proverbs are composed of bits, line, concise sentences and musical metaphor: they are considered a type of Persian literature. One of the reasons for the spread of proverbs is that they indicate the general and pervasive thought or experience in the shortest terms. In addition, the music (the use of the balance of sound in speech) has a big impact on the development and spread of proverbs, and causes the listener to enjoy the magical word. Sometimes, the music is so strong that the collective memory of the community, regardless of the meaning of some words, enjoys the harmony and melody within it. Shafie Kadkani named it "magic vicinity". In this study, the book "Dästännämeye Bahmanyäry" by Ahmad Bahmanyary, which is about six thousand proverbs, is examined from this perspective. The results of research show that fifty proverbs in this book enjoy a variety of musical balance and literary industries as parallelogram rhyme, pun, and phonological layout and repeat, which are the largest in the musical of proverbs. Also by presenting numerous examples, the theory of Shafie Kadkani about the formation of some proverbs based solely on magic vicinity is proved. مَثَل‌ها که از بیت، مصراع، جملات موجز استعاری و بیشتر آهنگین تشکیل می‌شوند، یکی از انواع ادبی زبان فارسی هستند. یکی از دلایل رواج امثال، دلالت آنها بر اندیشه یا تجربه‌ای کلی و فراگیر در کوتاه‌ترین عبارات است. افزون‌بر‌این، عامل موسیقایی (استفاده از توازن‌های صوتی در کلام) نیز در پرورش و رواج مَثَل تأثیر شگرفی دارد و موجب لذت شنونده و جادوی کلام می‌شود. گاه عامل موسیقایی چنان قوی است که حافظه جمعی جامعه، بی‌توجه به معنا و مفهومِ پاره‌ای از واژه‌ها در کنار هم از آهنگ و موسیقیِ موجود در آن‌ها لذت می‌برد. شفیعی‌ کدکنی از این مسئله با عنوان «جادوی مجاورت» یاد می‌کند. در تحقیق پیشِ رو، از این زاویه، کتاب داستان‌نامةبهمنیاری که مشتمل بر شش هزار مَثلِ جمع‌آوری‌شده از منابع گوناگون است، بررسی شده است. نتایج بررسی نشان می‌دهد که حدود پنجاه مَثل از این کتاب از انواع توازنهای موسیقایی بهره‌مند هستند و صنایعی مانند سجع متوازی، جناس، واج‌آرایی و تکرار، بیشترین سهم را در آهنگین‌شدن امثال دارند. همچنین در این بررسی با ارائۀ نمونه‌های متعدد، نظریۀ شفیعی کدکنی دربارۀ شکلگیری برخی از امثال بر اساس جادوی مجاورت، اثبات میشود.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21754_f3af38a9500cfc72614a7cb788e5a56b.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 2 4 2014 12 22 Kordish Narration "Shahmghal and Rostam" and Comparing it with the Stories of Shahnameh, Rostam and Shaghad, Salby's History, Toomar Naghali Shahnameh, Haft Lashkar and Ferdowsinameh تأملی بر روایت کُردی شمقال و رستم و مقایسه آن با داستان رستم و شغاد 83 107 21755 FA احمد گلی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان سید آرمان حسینی آبباریکی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان Journal Article 1970 01 01 Ferdowsi's Shahnameh has always been interest of readers, and many authors have tried to imitate it. Like other Iranian orators, the Kurd poets have recreated different stories of Shahnameh with innovations and sometimes translations. No doubt, the introduction and thinking of the epic verses after Shahnameh can expose some of the important issues of this valuable work and be effective on the morale of unity and patriotism among Iranian ethnic groups; therefore, in this study, we first introduced the verse of "Kordish Shahmghal and Rostam" and then compared it with the narration of " Shahnameh's Rostam and Shaghad", Salby's historical narratives, Toomar Naghali Shahnameh, Haft Lashkar, and Ferdowsinameh. شاهنامۀ فردوسی اثری گران‌قدر در تاریخ ادب فارسی است که شاعران و نویسندگان بسیاری در مقام نظیره‌گویی و تقلید از آن برآمدهاند. شاعران کُرد نیز همچون سخنوران دیگر اقوام ایران‌زمین، داستان‌های مختلف شاهنامه را گاه ترجمه و گاه با ابداعاتی بازآفرینی کردهاند. بی‌تردید معرفی و تأمل در منظومههای پهلوانی پس از شاهنامه، می‌تواند پرده از برخی مسائل مبهم این اثر سترگ بردارد و در تقویت روحیۀ وحدت‌بخشی و ایراندوستی قومیتهای ایران مؤثر باشد. در این پژوهش نخست منظومۀ شمقالو رستم کُردی معرفی، سپس با داستان رستم و شغاد شاهنامهو روایتهای تاریخ ثعالبی، طومار نقالیِ شاهنامه، هفتلشکر و فردوسی‌نامۀ انجوی شیرازی مقایسه و سنجیده می‌شود.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21755_e44b3e88cae690fa9ceed8c7289da52b.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 2 4 2014 12 22 Elements cafe house in Safavid poetry تبلور عناصر قهوه‌خانه‌ای در شعر عصر صفوی 109 134 21756 FA ناصر نیکوبخت استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس 0000-0002-9157-2682 ابراهیم خدایار دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس محسن احمدی دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی Journal Article 1970 01 01 The exact date of coffee into Iranian territory is not known, but what has come to us from literature, show the reign of Shah Abbas Safavid and especially, in coffee houses in big cities in Iran like Isfahan flourished. The coffee houses of Safavid has cultural practice that most public places and especially the artists and poets. Because the Safavid poets of the era, such as the Board did not know about the art of poetry, the place was not in court and the other party's growing middle class in this day and age class gathered in coffee houses, poetry and literature to suit Since literature and society are constantly being traded bilaterally with elements in coffee houses in poetry and art of the period of manifestation of this age is certain. Coffee, opium and opiates are the most important elements that have been visualized in the poetry of this age. The method is a cross-sectional study and tool researched biography of the Safavid court and some of the poets of this era. تاریخ دقیق ورود قهوه‌ به سرزمین ایران معلوم نیست، اما آنچه از آثار مکتوب به ما رسیده است، نشان می‌دهد در عصر صفویان و به خصوص در زمان شاه عباس، قهوه‌خانه‌ها در شهرهای بزرگ ایران، به خصوص اصفهان رونق و رواج گسترده‌ای داشته‌ است. این قهوه‌خانه‌ها در عصر صفوی کارکردی فرهنگی داشته‌ که مهم‌ترین مکان برای عموم مردم و به خصوص هنرمندان و شعرا بوده‌ است. شاعران این عصر از آنجا که حکومت صفوی، مانند حکام گذشته شعر را هنر اول دربار نمی‌دانستند، جایگاهی عالی‌ در دربار نداشتند و از طرف دیگر رشد طبقه متوسط در این عصر و تجمع این طبقه در قهوه‌خانه‌ها، ادبیات و شعر متناسب با خود را می طلبید. این موارد و عللی دیگر باعث شد شعر در این عصر از دربار خارج و در میان عامه مردم و در کوچه و بازار و قهوه‌خانه‌ها روایی خاصی بیابد. از آنجا که ادبیات و اجتماع دائما در حال داد و ستد دوطرفه با هم هستند، عناصر موجود در قهوه‌خانه‌های این عصر نیز در شعر و هنر این دوره تبلور خاصی داشته است. ما در این مقاله بر آن هستیم تا نشان دهیم آیا مخدرات و مکیفات که از عناصر مهم فرهنگ قهوه‌خانه‌ای هستند در شعر دوره صفوی تبلور یافته است؟. قهوه، قلیان، تریاک و افیون از اهم عناصری است که در شعر این عصر متبلور شده‌اند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی می‌باشد. ابزار تحقیق نیز تذکره‌های عصر صفوی و برخی دیوان‏های شاعران این عصر بوده‌ است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21756_8ad4c739093f61fa17107d24ddbb4492.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 2 4 2014 12 22 Ilami Folk Riddles طبقه بندی موضوعی چیستاى عامیانه ایلامی 135 158 21757 FA علیرضا شوهانی دانشگاه ایلام Journal Article 1970 01 01 Riddle is a literary genre, which has roots in the ancient layers of human history encompassing the entire range of human culture. Although the most important characteristic of this genre is that it has been transmitted orally, its written records in Persian literature and culture date back to the pre-Islamic literature and the Avestan language. Therefore, it seems that the riddle-telling tradition has prevailed among all Iranian ethnic groups and sub-cultures, especially The Kurds and the people of Ilam. Among the most important reasons behind the popularity of riddle-telling tradition in the culture and language of Ilam, one can mention the aspects of entertainment, creativity, memory and mind enhancement, which are associated with the genre. Generally, Ilami riddles can be categorized into six groups: plants and fruits; animals and animal parts; human and human moods and organs and tissues; man-made tools and products; natural elements and components; and human sciences. Obviously, the folk culture and the riddle tradition, which is called ‘Chaw-cha’ (roughly ‘what and what’) in the Ilami native language, today are on the verge of annihilation, and are being endangered due to the passing away of the previous generation who preserved the tradition in their hearts, and also due to the advent of modern communication technologies like TV, radio, Internet, mobile phones, satellites, etc. چکیده نوع ادبی چیستان- که از گذشته تاکنون در میان همۀ فرهنگ‌های بشری قدمت بسیاری دارد- پیشینۀ مکتوب آن در فرهنگ و ادب فارسی، به ادبیات پیش از اسلام و به دورۀ زبان اوستایی باز‌می‌گردد؛ اما در ادبیات شفاهی از گذشته‌های دور در میان همۀ اقوام و خرده‌فرهنگ‌های ایران و ازجمله قوم کرد و به‌ویژه مردم ایلام رواج داشته است. از مهم‌ترین دلایل رواج سنت چیستان‌گویی در فرهنگ و زبان ایلامی می‌توان به جنبۀ سرگرمی، خلاقیت‌بخشی، باریک‌بینی، تقویت تفکر و حافظه، تشحیذ ذهن و اندیشه‌ورزی آن اشاره کرد. در یک نگاه کلی می‌توان چیستان‌های عامۀ ایلامی را متناسب با اجزاء سازندۀ آن‌ها در شش گروه با موضوعاتی همچون گیاهان و میوه‌ها، حیوانات و اجزاء حیوانی، انسان و حالات و اجزاء انسانی، ابزار و محصولات ساختۀ بشر، عناصر و اجزاء طبیعی و علوم و معارف بشری طبقه‌بندی کرد.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21757_2a506b217a5a867a204d645bbd486ad3.pdf

دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 2 4 2014 12 22 Collecting and Classifying of Ranching Words and Phrases in Satveh Dialect گردآوری و بررسی واژگان و اصطلاحات دامداری در گونه زبانی« سطوه » 159 182 21758 FA سید حسین طباطبایی دانشگاه سمنان سیدحسن طباطبایی دانشگاه سمنان Journal Article 1970 01 01 Satveh village, one of the desert villages in Semnan province, according to the administrative divisions belongs to Shahrood city. The occupation of most people in this village has been agriculture and ranching from years ago. Dialect of this village, with more similarities to the ancient Khorāsān dialects, has remained largely intact for various reasons including the inaccessibility to the city. Study of words, phrases and terms in this dialect, except anthropological and linguistic benefits, may be effective in solving some problems about the Persian language and meaning of the ancient texts. In present research, the words and phrases of ranching in Satveh were collected with thematic order. In addition, sometimes, other issues such as words derivation and some neology rules and techniques used in this dialect are discussed چکیده روستای سطوه یکی از روستاهای کویری استان سمنان و از نظر تقسیمات کشوری از توابع شهرستان شاهرود است که به همراه چند روستای مجاورش به منطقۀ «سرکویر» معروف است. گونۀ زبانی این روستا -که مشابهت زیادی به لهجه‌های بازماندۀ خراسان قدیم دارد- به دلایل متعدد، ازجمله فاصلۀ طولانی با شهر، تا حد زیادی دست‌نخورده باقی مانده است. مطالعه دربارۀ واژگان، اصطلاحات و تعابیر این گونۀ زبانی افزون‌بر فواید مردم‌شناسانه و زبان‌شناسانۀ آن ممکن است در حل برخی از مشکلات زبانی و معنایی متون کهن فارسی مفید و مؤثر باشد. در پژوهش حاضر مهم‌ترین واژگان و اصطلاحات دامداری این روستا- که طی پژوهشی میدانی گردآوری شده و با منابع کتابخانه‌ای تکمیل گردیده- به صورت موضوعی تدوین شده و افزون‌بر آن، به نکاتی دیگر از قبیل وجوه اشتقاق، ریشه‌یابی برخی لغات کهن ایرانی و آداب و رسوم دامداران در این گونۀ زبانی اشاره شده است.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21758_22ccaf6d1a4335b05a8adc1d68d6e4b1.pdf