دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 14 69 2026 09 23 Representation of Gender Ideology in the Stylistic, Linguistic, and Rhetorical Layers of a Selection of Local Folk Tales بازنمایی ایدئولوژی جنسیتی در لایه های سبکی، زبانی و بلاغی در منتخبی از قصه های محلی 39 74 29342 10.48311/cfl.2026.117343.82828 FA پروین غلامحسینی دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. حمیدرضا قانونی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. علی حیدری استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. مهسا رفیعی طاقانکی دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. Journal Article 2025 11 01 Isfahani and Bakhtiari folktales, as part of Iran’s literary and cultural heritage, contain complex semantic and stylistic layers, one of the most significant of which is the representation of gender ideology. In these narratives, the roles and positions of women and men are shaped within the framework of cultural and social norms, reflecting the gender expectations of society. Women are often represented through symbolic dualities such as “good/bad woman” or “beautiful/oppressed woman,” dualities that reinforce social values and rules related to gendered behavior, morality, and responsibilities. In contrast, men typically appear as heroes, saviors, or agents of narrative progression, embodying positions of power and social responsibility. From a stylistic and structural perspective, this ideology is reflected in layers such as characterization, plot, lexical choice, sentence structure, sequencing of events, and atmosphere. Figurative and metaphorical descriptions of women, emphasis on their beauty, purity, or vulnerability, and the highlighting of masculine actions function as tools for transmitting and internalizing gender norms. In this study, Isfahani and Bakhtiari folktales were selected as representatives of two distinct cultural contexts to enable a comparative analysis of gender roles and actions. Adopting a comparative and interdisciplinary approach, and combining theories of representation, narrative semiotics, and critical discourse analysis, the study conducts a multilayered examination of the structure and style of these folktales. The analysis demonstrates that folktales not only possess aesthetic value but also provide a platform for the reproduction and critique of power structures and gender ideologies in Iran’s local culture and literature. <span dir="RTL" lang="AR-SA">قصه‌های محلی به‌مثابۀ بخشی از میراث ادبی و فرهنگی ایران، واجد لایه‌های پیچیدۀ معنایی و سبکی‌ هستند که یکی از مهم‌ترین ابعاد آن‌ها بازنمایی ایدئولوژی جنسیتی است. در این روایت‌ها، نقش‌ها و موقعیت‌های زنان و مردان در چارچوب هنجارهای فرهنگی و اجتماعی شکل می‌گیرد و انتظارات جنسیتی جامعه را بازتاب می‌دهد. زنان اغلب در قالب دوگانگی‌های نمادین چون </span><span lang="AR-SA">«زن خوب/ بد» یا «زن زیبا/ مظلوم» بازنمایی می‌شوند؛ دوگانگی‌هایی که ارزش‌ها و قواعد اجتماعی مرتبط با رفتار، اخلاق و مسئولیت‌های جنسیتی را تثبیت می‌کنند. در مقابل، مردان عمدتاً در مقام قهرمان، ناجی یا عامل پیشبرد روایت ظاهر می‌شوند و تجسم جایگاه قدرت و مسئولیت اجتماعی به‌شمار می‌آیند. از منظر سبکی و ساختاری، این ایدئولوژی در لایه‌هایی چون شخصیت‌پردازی، طرح داستان، انتخاب واژگان، نحوۀ جمله‌بندی، ترتیب رخدادها و فضاسازی انعکاس می‌یابد. توصیف‌های تمثیلی و استعاری از زنان، تأکید بر زیبایی، پاکی یا آسیب‌پذیری آنان و برجسته‌سازی کنش‌های مردانه، ابزارهایی برای انتقال و درونی‌سازی هنجارهای جنسیتی محسوب می‌شوند. در این پژوهش دو قصۀ محلی به‌عنوان نمایندۀ دو بافت فرهنگی متمایز انتخاب شدند تا امکان تحلیل تطبیقی نقش‌ها و کنش‌های جنسیتی فراهم شود. این پژوهش با رویکرد تطبیقی و میان‌رشته‌ای، با تلفیق نظریۀ بازنمایی، نشانه‌شناسی روایت و تحلیل گفتمان انتقادی، به واکاوی چندلایه‌ای ساختار و سبک این قصه‌ها می‌پردازد. تحلیل این لایه‌ها نشان می‌دهد که قصه‌های محلی نه‌تنها حامل ارزش‌های زیبایی‌شناختی‌اند، بلکه بستری برای بازتولید و نقد ساختارهای قدرت و ایدئولوژی‌های جنسیتی در فرهنگ و ادبیات محلی ایران نیز فراهم می‌کنند</span><span dir="LTR">.</span> https://cfl.modares.ac.ir/article_29342_a72795d6874581a395f8a2ba7c4a0068.pdf