دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 مقالات آماده انتشار 2026 08 15 The contrast between Ashe and Druj and its manifestations and symbols in Iranian folk tales with emphasis on the Iranian tales of Anjou Shirazi and the ancient Iranian legends of Sobhi Mohtadi تقابل اشه و دروج و نمودها و نمادهای آن در قصّه‌های عامیانۀ ایرانی با تأکید بر قصه‌های ایرانی انجوی ‌شیرازی و افسانه‌های کهن ایرانی صبحی ‌مهتدی 29114 10.48311/cfl.2026.119531.82867 FA آرزو سلیمانی کل تپه گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0003-2797-3235 امیرعباس عزیزی فر عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی کرمانشاه 0000-0003-2797-3235 موسی پرنیان عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی 0009-0005-3977-9554 Journal Article 2026 03 17 Folklore, as a form of cultural text, serves as a repository of remnants of the thoughts, myths, and ethos of a given society. In these texts, concepts such as mythology, religion, worldview, ethics, and psychological issues are symbolically represented. Therefore, Iranian folk tales preserve the remnants of the Iranian worldview. This study focuses on the two philosophical motifs of "Light and Darkness" and "Asha and Druj," which form the foundational principles of Zoroastrianism and are strongly reflected in Iranian folk tales. Although these tales do not directly convey Zoroastrian teachings, many of them show significant overlap with the fundamental opposition of "Light and Darkness" and "Asha and Druj." The main aim of this research is to analyze how and on which levels these oppositions are reflected in the narrative structure of Iranian folk tales. Through a descriptive-analytical and documentary approach, it was found that these oppositions manifest not only in conceptual terms but also in the behaviors of characters, symbols, colors, and animals, thereby revealing a coherent structure of Zoroastrian cosmology. In these tales, the opposition of good and evil is depicted through the hero and the demon, and the role of sacred and assisting animals, such as the "cow," "dog," and "rooster," represents the forces of "Asha" and cosmic order. Furthermore, references to specific mythological names and titles, such as "Mobad," "Ahriman," and "Az," further highlight the Zoroastrian roots of these tales. قصه‌های عامیانه به‌مثابه متون فرهنگی می‌توانند حامل بازمانده‌هایی از اندیشه، اسطوره و منش یک جامعه‌ باشند. اسطوره، دین، مسائل روانی، جهان‌بینی، اخلاق و... در این قصه‌ها به زبانی نمادین گزارش شده است؛ ازاین‌رو قصه-های عامیانۀ ایرانی حافظ بقایای معنایی جهان زیستِ ایرانی است. در این قصه‌ها می‌توان بازتاب اندیشه‌های ایرانی را برمبنای دو بُن فلسفیِ «نور و تاریکی» و «اشه و دروج» بررسی و تحلیل کرد. بن‌مایۀ «نور و تاریکی» و رویارویی دو نیروی سپند و ناپسند، که بنیاد آیین زرتشت را شکل می‌دهد، در این قصه‌ها نمودی نیرومند و استوار دارند. هرچند، قصه‌ها و فولکلور ایرانی، به‌صورت مستقیم حامل آموزه‌های زرتشتی نیستند؛ اما بسیاری از این قصه‌ها با بحث تقابل‌های بنیادی «نور و تاریکی» و «اشه و دروج» همپوشانی بالایی دارند. مسئلۀ اصلی این پژوهش آن است که این تقابل‌ها چگونه و در چه سطوحی از روایت قصه‌های عامیانۀ ایرانی بازتاب یافته‌اند. پس از بررسیِ توصیفی – تحلیلی- اسنادی به این نتیجه و دریافت رسیدیم که این تقابل‌ها نه‌تنها در سطح مفهومی، بلکه در رفتار شخصیت‌ها، نمادها، رنگ‌ها و حیوانات نیز نمود پیدا می‌کنند و ساختار منسجمی از جهان‌بینی زرتشتی را آَشکار می‌سازند. تقابل نیروی خیر و شر به‌صورت قهرمان و دیو، نقش حیوانات مقدس و یاریگر چون «گاو»، «سگ» و «خروس» نشانی از نیروهای «اشه» و نظم کیهانی در این داستان‌هاست و اشاره به نام‌های اسطوره‌ای خاص یا عناوینی همچون «موبد»، «اهریمن» و «آز» ریشه‌های زرتشتی این قصه‌ها را هرچه بیشتر برجسته می‌کند.