دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 مقالات آماده انتشار 2026 08 14 Analysis of the Role of Folklore Elements in Advancing the Plot of the Play Monsieur Jordan (1289 AH) by Akhundzadeh, Based on Post-Structuralism. «تحلیل نقش عناصر فرهنگ‌عامه در پیش‌برد پیرنگ نمایشنامۀ موسیو‌ژوردان (‌۱۲۸۹ه.ق) اثر آخوندزاده بر مبنای پساساختارگرایی» 29102 10.48311/cfl.2026.120548.82891 FA ایرج نجفی دانشجوی دکتری زبان و ادبات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی،دانشگاه تبریز سکینه رسمی استاد ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز 0000-0001-8033-2416 اسدالله واحد استاد ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز محمد خاکپور دانشیار ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز Journal Article 2026 05 16 Previous research on Akhundzadeh's play Monsieur Jordan (1289 AH) has largely concentrated on the author's critical intent and the simplistic opposition between science and superstition, while neglecting the structural function of folklore in shaping the plot. The present study, employing a descriptive-analytical method and qualitative content analysis, examines the play's text at four levels—structural, causal, semantic, and discursive—and, drawing on post-structuralism and cultural studies, investigates the role of folklore in the formation and transformation of meaning within the narrative.The main research question is to explain the narrative function of folklore and its interaction with the discourses of science, modernity, and rationalism in opposition to social tradition. From a post-structuralist perspective, the text is a fluid network of signifiers in which meaning is generated through "difference," "opposition," and "reversal." This study draws on Derrida's deconstruction, Barthes's notions of polyphony and the death of the author, and Foucault's power/knowledge framework.The findings indicate that the plot is shaped on the basis of interaction and contestation among these discourses. Folklore elements—including popular beliefs, magical rituals, and comedic situations—play a direct role in complication, suspense, and resolution, transforming the course of events by creating ruptures in the logical order of the narrative. Meaning is neither stabilized in science nor in magic; rather, it is continuously reproduced through the dynamic tension among science, tradition, and folklore. Hence, folklore constitutes an essential element in the narrative structure, the organization of the plotline, and the orientation of the play's final outcome. پژوهش‌های پیشین درباره نمایشنامۀ «موسیو ژوردان» آخوندزاده (۱۲۸۹ه.ق) بیشتر بر نیت انتقادی نویسنده و تقابل ساده‌انگارانۀ علم و خرافه متمرکز بوده‌اند و از کارکرد ساختاری فرهنگ‌عامه در شکل‌دهی به پیرنگ غفلت کرده‌اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی‑تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی، متن نمایشنامه را در چهار سطح ساختاری، علّی، معنایی و گفتمانی بررسی کرده و با تکیه بر پساساختارگرایی و مطالعات فرهنگی، نقش فرهنگ‌عامه را در شکل‌گیری و تحول معنا در روایت واکاوی می‌کند.پرسش اصلی، تبیین کارکرد روایی فرهنگ‌عامه و تعامل آن با گفتمان‌های علم، مدرنیته و خردگرایی در تقابل با سنت اجتماعی است. از منظر پساساختارگرایی، متن شبکه‌ای سیال از دال‌هاست که معنا در آن از طریق «تفاوت»، «تقابل» و «واژگونی» تولید می‌شود. این پژوهش از مفاهیم واسازی دریدا، چندصدایی و مرگ مؤلف بارت، و نسبت قدرت/دانش فوکو بهره گرفته است.یافته‌ها نشان می‌دهد که پیرنگ بر بستر تعامل و کشاکش این گفتمان‌ها شکل گرفته است. عناصر فرهنگ‌عامه ــ ازجمله باورهای مردمی، آیین‌های جادویی و موقعیت‌های طنزآمیز ــ در گره‌افکنی، تعلیق و گره‌گشایی نقش مستقیم دارند و با گسست در نظم منطقی روایت، مسیر وقایع را دگرگون می‌سازند. معنا نه در علم تثبیت می‌شود و نه در جادو؛ بلکه در کشاکش میان علم، سنت و فرهنگ‌عامه بازتولید می‌گردد. ازاین‌رو، فرهنگ‌عامه عنصری اساسی در ساختار روایت، سامان‌دهی پیرنگ و جهت‌بخشی به فرجام نمایشنامه است.