دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 14 68 2026 06 22 The Gendered Metamorphosis of Witches Throughout History: With an Emphasis on Historical and Anthropological Data from the Zagros Regions پیکرگردانی جنسیتی جادوگران در طول تاریخ با تأکید بر داده ‏های تاریخی و مردم ‏شناسی مناطق زاگرس 153 191 28841 10.48311/cfl.2025.86465.0 FA محسن رحیمی دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران. 0009-0007-6264-5065 Journal Article 2025 07 03 <span>In public belief, magic is an astonishing and supernatural act often attributed to women. Despite extensive research in this field, the reason behind the notion that "women are more adept at witchcraft" or "most witches are women" remains unexplored. Previous studies have largely sufficed with defining, classifying, and providing statistics on the gender of witches, neglecting a historical and discourse-based analysis of this phenomenon. This article adopts a historical approach, utilizing library research and the analysis of anthropological and mythological data, to investigate the roots of this notion and the semantic evolution of magic from positive to negative. The findings indicate that the "woman-witch" notion is rooted in the era of matriarchy; a period when magic was not negative but a creative, positive, and vital act for survival (such as agriculture, healing, and cooking), and women, as the primary agents in these spheres, were called "witches." With the gradual transition of societies to patriarchy </span> <span>and the shift in worldview, a process of "semantic metamorphosis" began. In this process, to delegitimize the former power of women, the new dominant discourse transformed the concept of magic from a positive phenomenon into a negative, diabolical, and aberrant one. A comparative analysis of three different versions of the Kurdish story "Mam and Zin" (Tuhfat al-Muzaffariyya, the Lescot version, and Ahmad Khani's masnavi) provides a concrete example of this distortion and rewriting of women's roles in cultural texts. The conclusion is that the "woman-witch" notion is not an inherent reality but a historical-discursive construct formed in the context of conflicting worldviews.</span> <span dir="RTL" lang="FA">جادو در باور و ذهنیت مردمان جدای از تعریفات و تحقیقات علمی انجام‌گرفته؛ امری شگفت و خارق‏العاده ‏است که هرکسی توانایی انجام آن را ندارد. انجام آن ویژگی‏ های جسمی و روحی خاصی را می‏ طلبد. در باور اکثریت مردم جادوگران معمولاً زنان هستند. اما علت و چرایی این انگاشت و باور در تحقیات اکثر محققان روشن نشده است. به‌طور کل تحقیقات زیادی در زمینۀ جادو و جادوگری به ثمر رسیده ‏است که بیشتر آن‏ها تلاش برای تعریف و مشخص کردن مرز‏های آن با سایر حوزه‏ های مشابه است و اگر به جنسیت جادوگران پرداخته باشند، بیشتر ناظر به درصد آماری و کمیت جنسیت جادوگران است و دلایل کافی نیز برای بیان میزان زیاد یا کم بودن جنسیت جادوگران ارائه نداده ‏اند. پژوهش پیش‏ رو ضمن بررسی آثار مهم در این زمینه تلاش دارد با روش کتاب‏خانه‏ ای و استفاده از داده‏ های مردم‌شناسی و اسطوره‏ شناسی به بررسی‏ جنسیت جادوگران بپردازد و دلایل شکل ‏گیری این گزاره را که «زنان در جادوگری توانا هستند یا بیشتر جادوگران زنان هستند» برکاود و به طبقه‏ بندی دلایل شکل‏ گیری آن بپردازد. در پایان مشخص خواهد شد که این گزاره محصول دوران مادر/ زن ‏برتری است که در آن دوران جادو نه‌تنها منفی نبوده، بلکه امر و پدیده‏ای مثبت در انجام رساندن امور و جریان زندگی بوده ‏است که در جریان تغییر جهان‏ بینی و تبدیل ارزش‏ های مثبت به منفی این گزاره و کنش نیز به مرور به امری منفی تبدیل شده ‏است.</span> https://cfl.modares.ac.ir/article_28841_92b5e9dae4200367fc5d494d3af0690e.pdf