دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 14 68 2026 06 19 Typology of Folk Tales of Chaharmahal and Bakhtiari Based on Ulrich Marzolph's Model and an Analysis of Cultural Motifs تیپ‌شناسی قصه‌های عامیانه چهار‌محال‌‌وبختیاری بر اساس الگوی اولریش مارزلف و واکاوی بن‌مایه‌های فرهنگی 232 266 28830 10.48311/cfl.2025.86464.0 FA اعظم ثابت قدم دانشجوی دکتری زبان‌ و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0009-0000-7476-0967 حمید رضایی دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0002-8428-9168 Journal Article 2025 07 03 A "tale type" is a general pattern and narrative framework of a story that recurs across different cultures with minor variations. A "motif" is considered the smallest meaningful unit of a tale, encompassing an object, character, action, or situation that recurs in various narratives. Through his analysis of the content of Iranian folktales, Ulrich Marzolph has identified and classified the cultural, social, and religious concepts embedded within these narratives. The aim of this study is to classify 100 folktales from Chaharmahal and Bakhtiari based on Marzolph's typology and to identify the recurring and significant motifs in these tales using a descriptive-analytical approach. The results of the study indicate that the folktales of Chaharmahal and Bakhtiari follow specific patterns and formats that align well with Marzolph's model, and various motifs from Marzolph's classification are observable in the tales of this region. Furthermore, this research has utilized this framework as a roadmap to explore the hidden layers of the region's culture, examining and analyzing three motifs—magic and sorcery, animals, and nomadism and travel—within the tales of this area<span dir="RTL" lang="FA">.</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">«تیپ قصه» الگوی کلی و چارچوب روایی یک داستان است که در فرهنگ‌های مختلف با تغییراتی جزئی تکرار می‌شود. «بن‌مایه» کوچک‌ترین واحد معنادار قصه محسوب می‌شود و شامل یک شیء، شخصیت، عمل یا موقعیت تکراری در روایت‌های مختلف است. اولریش مارزلف با تحلیل محتوای افسانه‌های عامیانۀ ایرانی، مفاهیم فرهنگی، اجتماعی و مذهبی نهفته در این روایت‌ها را شناسایی و طبقه‌بندی کرده است. </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">هدف از این جستار، طبقه‌بندی 100</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA"> قصه از </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">چهارمحال ‌‌و بختیاری براساس تیپ‌شناسی مارزلف</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">، شناسایی بن‌مایه‌های تکرارشونده و شاخص در این افسانه‌ها با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که افسانه‌های <span dir="RTL" lang="FA">چهار‌محال‌‌وبختیاری</span> از الگوها و قالب‌های مشخصی پیروی می‌کنند که به‌خوبی با الگوی مارزلف انطباق دارند و بن‌مایه‌های متنوعی از دسته‌بندی مارزلف در قصه‌های این منطقه قابل مشاهده است، همچنین پژوهش از این چهارچوب به‌عنوان نقشه‌راهی برای کاوش در لایه‌های پنهان فرهنگ منطقه استفاده کرده است و به <span dir="RTL" lang="AR-SA">بررسی و تحلیل سه بن‌مایۀ سحر و جادو و حیوانات و کوچ و سفر در قصه‌ها پرداخته‌ شده است</span>.</span> https://cfl.modares.ac.ir/article_28830_3fde55bef5c7d6089249126006e338dd.pdf