دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 مقالات آماده انتشار 2026 05 11 Discourse Analysis of the Verse Narrative Heydar Beyg and Samanbar in the Persian and Hawrami Literary Traditions تحلیل گفتمان منظومۀ حیدربیک و سمنبر در دو سنت ادبی فارسی و هورامی 28623 10.48311/cfl.2026.116498.1002 FA مهین کریمی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان‌ و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0009-0001-1337-0604 تیمور مالمیر گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0000-0001-7417-2188 ابراهیم بدخشان گروه زبان انگلیسی و زبان شناسی؛ دانشکدۀ ادبیات و زبان های خارجی؛ دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0000-0002-6874-743X Journal Article 2025 09 28 Heydar Beyg and Samanbar is a romantic verse narrative known under various titles—such as Heydar Beyg-nameh, Heydar Beyg and the Qadi of Kashmir’s Daughter, The Book of Heydar Beg, and The Story of Heydar Beyg and Sanobar. The poem’s probable author is a poet referred to as Ibn Ṣafāʾī. Alongside the Persian rendition, a versified Hawrami version titled Heydar Beyg and Sanobar was composed by Mirza Kokab Gorani in a syllabic meter. The differences between the two renditions are primarily confined to details and secondary elements and do not entail fundamental alteration of the work’s core theme or plot. In this research, based on Laclau and Mouffe's discourse theory, we have analyzed the Persian and Hawrami versions of this story in a descriptive-analytical manner. The findings indicate that three major discourses—those of love, tradition, and monarchy (royal authority)— are interwoven throughout the narratives and exert influence across different layers of storytelling and characterization. The discourses of love and tradition, through semantic articulations, function to strengthen and reproduce the discourse of monarchy. In the Hawrami rendition, the Safavid period is represented as a “desirable Other” or “possible alternative,” thereby providing a discursive means for indirect critique of the Qajar era. حیدربیگ و سمنبر یکی از منظومه‌های عاشقانه است که با نام‌های دیگری چون «حیدربیگ‌نامه»، «حیدربیگ و دختر قاضی کشمیر»، «کتاب حیدربَک» و «داستان حیدربیگ و صنوبر» نیز شناخته می‌شود. احتمالاً سرایندۀ این منظومه، شاعری به نام «ابن صفایی» است. غیر از روایت فارسی، نسخه‌ای منظوم از این داستان به زبان هورامی با عنوان «حیدربیگ و صنوبر» توسط میرزا کوکب گورانی با وزن هجایی سروده شده است. تمایزهای موجود میان این دو روایت عمدتاً در سطح جزئیات و عناصر فرعی است؛ عناصری که تغییری اساسی در درونمایه و طرح اصلی داستان ایجاد نمی‌کند. در این پژوهش براساس نظریۀ گفتمان لاکلائو و موفه، به شیوۀ توصیفی- تحلیلی، روایت فارسی و هورامی این داستان را تحلیل کرده‌ایم. نتایج پژوهش نشان می‌دهد سه گفتمان عمده به ‌شکلی درهم‌تنیده و پیچیده حضور دارند که هریک در لایه‌های مختلف روایت و شخصیت‌پردازی تأثیرگذارند: گفتمان‌های عشق، سنت و سلطنت. گفتمان‌های عشق و سنت، با مفصل‌بندی‌های معنایی، در خدمت تقویّت و بازتولید گفتمان سلطنت قرار می‌گیرند. در روایت هورامی، دورۀ صفوی به مثابه «دیگری مطلوب» یا «بدیل ممکن» برای انتقاد غیرِمستقیم از دورۀ قاجار نشان داده می‌شود.