دانشگاه تربیت مدرس فرهنگ و ادبیات عامه 2345-4466 7 28 2019 10 23 The aesthetics of rhetoric and semantic deviation in children folk literature بلاغت زیباشناسی و معناگریزیِ «هیچانه‌ها» در ادبیات عامیانۀ کودکان 99 121 21972 FA محمود فیروزی مقدم استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران مهیار علوی مقدم دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران Journal Article Due to their deviation from the principles and rules of formal written literature, nonsense are the poems driving from oral and popular literature, and are a mixture of verbal and musical games that seem to have no message. Although seemingly meaningless, nonsense are full of movement and events. The interconnected notions of nonsense and their imaginative images portray a world full of enthusiasm for children, a world without rules, like the imagination that makes up for everything it wants. In order to analyze nonsense, this study uses data collection by the library method and is based on data analysis, primarily qualitative and inductive reasoning, by examining "aesthetic rhetoric," including linguistic and syntactic deviation, synesthesia, rhythmic pattern, unusual imagination, image inversion, surreal imagery, personification, animation without any temporality and spatiality, the aesthetics of deviation even with the conflict of meaning and repetition of content. The results show that nonsense are dynamic and living poems in the field of folk literature that change and adapt to temporal and spatial conditions and that their aesthetic and semantic rhetorical traits are more expressed in linguistic structures and forms. It should be noted that the semantic deviation is their proper and inseparable character at syntagmatic and paradigmatic levels. هیچانهها، اشعاری هستند که بهسببِ گریز از اصول و قواعد ادبیات نوشتاری رسمی، از ادبیات شفاهی و عامیانه سرچشمه میگیرند و آمیزهای از بازیهای کلامی و موسیقایی بهشمار میروند که بهظاهر، حاوی پیامی نیستند. هیچانهها با اینکه بیمعنا بهنظر میرسند؛ اما سرشار از حرکت و رویدادند. مفاهیمِ بههم پیوسته هیچانهها و خیالانگیزی بسیارشان، دنیایی پر از هیجان را برای کودک بهتصویر میکشد؛ دنیایی که قاعده و قانونی ندارد و مانند تخیل کودکان به هرجا که دلش بخواهد سر میزند و از هر چیزی که بخواهد قصهای میسازد. این پژوهش بهیاری گردآوری دادهها بهروش کتابخانهای و بر پایه تحلیل دادهها، عمدتاً بهصورت کیفی و روش استدلالی استقرایی، با بررسی «بلاغت زیباشناسی»، ازجمله هنجارگریزی زبانی و نحوی، مشارکت حسی، آهنگین بودن، خیالپردازیهای نامتعارف، وارونگی تصویر، تصویرسازیهای فرا واقعیتی، پویاسازی و جانبخشی به اشیا، بیزمانی و بیمکانی و نیز «بلاغت معناگریزی»، ازجمله معناستیزی، حتی بیمعنایی، فقر اندیشه و تکرار محتوا به تحلیل هیچانهها میپردازد. نتایج تحقیق نشان میدهد، هیچانهها اشعاری پویا و زنده در عرصه ادبیات عامیانه هستند که متناسب با شرایط زمانی و مکانی، تغییر و تحول مییابند و ویژگیهای بلاغی زیباشناسی و معنایی آنها، بیشتر در ساختارهای زبانی و فرم نمود پیدا میکند و هنجارشکنی در حوزه همنشینی و جانشینی از مهمترین ویژگی آنهاست. معناگریزی نیز از ویژگیهای جداییناپذیر هیچانهها بهشمار میرود.

https://cfl.modares.ac.ir/article_21972_502245f60c1fedd126195f9b70fff32a.pdf